دانشگاه تهران فصل‌نامه پژوهش‌های کاربردی روانشناختی 2251-8126 17 1 2026 03 21 Thematic Analysis and Examination of Transformational Trends in the ‎Conceptual Representation of God in Paintings by Iranian Girls in the ‎First to Third Grades of Elementary School تحلیل مضمون و بررسی روندهای تحولی بازنمایی مفهومی خدا در نقاشی‌های دختران ‏ایرانی پایه‌های اول تا سوم ابتدایی 113 128 104236 10.22059/japr.2025.394604.645237 FA ریحانه نوری نژاد گروه روان‌شناسی‌تربیتی، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم‌تربیتی، دانشگاه تهران،تهران، ایران. افضل السادات حسینی استاد، گروه روان‌شناسی تربیتی، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم‌تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. Journal Article 2025 05 25 The objective of this investigation was to investigate the visual representations of the concept of God in the illustrations of Iranian girls in grades 1 to 3 of elementary school in Tehran during the 2024–2025 academic year. Initially, a qualitative approach and thematic analysis were employed to collect and qualitatively analyze a total of 246 drawings. Subsequently, the Python programming language was implemented to conduct a quantitative analysis of the predominant hues in the drawings. Image processing was conducted using OpenCV, color clustering via the KMeans algorithm from scikit-learn, and color palettes were visualized with Matplotlib and Seaborn. Additionally, the pretrained ResNet50 model was utilized to extract advanced visual features for deeper and more precise analysis. The results indicated that children’s representations of God are influenced by their religious beliefs, lived experiences, and cultural heritage, as evidenced by symbols such as light, clouds, human faces, angels, and natural elements. The imagery in lower grades was more anthropomorphic and concrete, whereas the imagery in higher grades was more symbolic, abstract, and complex. The consistent presence of emotional colors and symbols, including red, gold, blue, hearts, and weeping, suggests the enduring role of affective elements in the religious experiences of children. This study underscores the Iranian cultural context and encourages the reevaluation of solely cognitive developmental models, providing novel insights for comparative research in non-Western societies. این پژوهش با هدف بررسی بازنمایی‌های بصری از مفهوم خداوند در نقاشی‌های دختران ایرانی پایۀ اول تا سوم ابتدایی در سال تحصیلی 1404-1403 در شهر تهران انجام گرفت. ابتدا با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون، درمجموع ۲۴۶ نقاشی گردآوری و به‌صورت کیفی بررسی شدند. سپس برای تحلیل کمی رنگ‌های غالب در نقاشی‌ها، از زبان برنامه‌نویسی پایتون استفاده شد. پردازش تصاویر با کتابخانۀ اوپن‌سی‌وی، خوشه‌بندی رنگ‌ها با الگوریتم کی‌مینز از کتابخانۀ سای‌کیت‌لرن و ترسیم پالت‌های رنگی با مت‌پلات‌لیب و سی‌بورن انجام گرفت. همچنین از مدل ازپیش‌آموزش‌دیدۀ مدل رزنت ۵۰ (شبکۀ عصبی عمیق) برای استخراج ویژگی‌های بصری پیشرفته بهره گرفته شد تا تحلیل‌های عمیق‌تر و دقیق‌تری فراهم آید. یافته‌ها نشان داد کودکان در بازنمایی خداوند، از نمادهایی مانند نور، ابر، چهرۀ انسانی، فرشته و عناصر طبیعی بهره می‌گیرند که بازتابی از باورهای دینی، تجربۀ زیسته و زمینۀ فرهنگی آنان است. در پایه‌های پایین‌تر، تصویرسازی‌ها بیشتر عینی و انسان‌وار است و در پایه‌های بالاتر، بازنمایی‌ها نمادین‌تر، انتزاعی‌تر و پیچیده‌تر می‌شود. رنگ‌های احساسی و نمادهای عاطفی در نقاشی‌ها حضور پررنگی دارند که نشان‌دهندۀ نقش پایدار مؤلفه‌های عاطفی در تجربۀ دینی کودکان است. این پژوهش ضمن تأکید بر زمینۀ فرهنگی ایرانی، افق‌های نوینی برای مطالعات تطبیقی در جوامع غیرغربی می‌گشاید و بر لزوم بازنگری در مدل‌های صرفاً شناخت‌محور تأکید می‌کند. https://japr.ut.ac.ir/article_104236_4f89edea85c3bfa1ff3914b992c9ba90.pdf