دانشگاه تهران فصل‌نامه پژوهش‌های کاربردی روانشناختی 2251-8126 15 4 2024 12 30 Comparison of the Effectiveness and Mechanism of Effect of Acceptance and Commitment Therapy Based on Emotion-Focused Therapy on Sexual Health in Patients with Type 2 Diabetes: The Role of Psychological Flexibility and Emotional Efficiency مقایسۀ اثربخشی و مکانیسم اثر درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و درمان متمرکز بر هیجان بر سلامت جنسی بیماران مبتلا به دیابت نوع 2: نقش انعطاف‌پذیری روان‌شناختی و کارآمدی هیجانی 283 300 99475 10.22059/japr.2024.322990.643828 FA مژگان زندی دانشجوی دکتری تخصصی، گروه روان‌شناسی، واحد امارات، دانشگاه آزاد اسلامی، دبی، امارات متحده عربی. 0009-0002-0885-7650 شهرام محمد خانی دانشیار گروه روان‌شناسی، دانشکدۀ روان‌شناسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. محمد حاتمی دانشیار گروه روان‌شناسی، دانشکدۀ روان‌شناسی، دانشگاه خوارزمی، تهران،ایران. Journal Article 2021 05 02 The aim of this study was to compare the effectiveness and mechanism of acceptance and commitment-based therapy and emotion-focused therapy in the context of sexual health in type 2 diabetic patients, with a particular emphasis on the influence of psychological flexibility and emotional efficiency. The present study was quasi-experimental with pretest-posttest with a control group. The statistical cohort consisted of all patients with type 2 diabetes who were referred to the endocrinology clinics of Tehran University of Medical Sciences in 2019. Three groups of 15 were randomly selected from the forty-five eligible individuals and volunteers who were selected using the cluster sampling method: acceptance and commitment-based therapy, emotion-focused therapy, and witness-based therapy. The Larson Sexual Satisfaction Questionnaire (LSSQ), Emotion Efficacy Scale (EES), and Acceptance and Action Questionnaire (AAQ) comprised the research instrument. Acceptance and commitment-based therapy was performed as a group for 12 60-minute sessions and emotion-focused therapy as a group for 8 60-minute sessions. Data were analyzed using SPSS-26 software and covariance analysis. Probability values of 0.05 were analyzed. The findings indicated that the variables of psychological flexibility and emotional efficiency serve as mechanism variables (P <0.05). The study’s findings indicate that the sexual health of patients with type 2 diabetes is influenced by acceptance and commitment-based therapy and emotion-focused therapy, which are characterized by psychological flexibility and efficacy. هدف پژوهش حاضر، مقایسۀ اثربخشی و مکانیسم اثر درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و درمان متمرکز بر هیجان بر سلامت جنسی با درنظر داشتن نقش انعطاف‌پذیری روان‌شناختی و کارآمدی هیجانی به‌عنوان متغیر مکانیسم در بیماران دیابتی نوع 2 بود.<strong> </strong>پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعۀ آماری شامل کلیۀ مبتلایان به دیابت نوع 2 ساکن شهر تهران بود که به درمانگاه‌های غدد بیمارستان‌های دانشگاه علوم پزشکی تهران در سال 1398 مراجعه کرده بودند. 45 فرد واجد شرایط و داوطلب (27 زن و 18 مرد) به روش نمونه‌گیری دردسترس انتخاب شدند و به‌صورت تصادفی در سه گروه 15 نفرۀ درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، درمان متمرکز بر هیجان و کنترل قرار گرفتند. برای گروه‌های آزمایش، درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد به‌صورت گروهی به مدت دوازده جلسۀ 60 دقیقه‌ای و درمان متمرکز بر هیجان به‌صورت گروهی به مدت هشت جلسۀ 60 دقیقه‌ای اجرا شد. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس رضایت جنسی لارسون، مقیاس کارآمدی هیجان و پرسشنامۀ پذیرش و عمل ویرایش 2 بودند. داده‌ها با نرم‌افزار SPSS-26 و آزمون تحلیل کوواریانس تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و درمان متمرکز بر هیجان، با میانجی‌گری انعطاف‌پذیری روان‌شناختی و کارآمدی هیجانی بر بهبود سلامت جنسی مبتلایان به دیابت نوع 2 تأثیرگذار است (0/05>P). براساس نتایج، درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و درمان متمرکز بر هیجان برای ارتقای سلامت جنسی مبتلایان به دیابت نوع 2 پیشنهاد می‌شود. https://japr.ut.ac.ir/article_99475_531980706becffb5bdea378608892e06.pdf