فصل‌نامه پژوهش‌های کاربردی روانشناختی

بررسی اثربخشی آموزش مهارت‌های شناختی چهارگانه به معلمان بر انگیزش دانش‌آموزان ‏دختر مقطع ابتدایی ‏

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه روان‌شناسی تربیتی، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه‎ ‎تهران، تهران، ایران.‏

2 دانشیار، گروه روان‌شناسی تربیتی، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه‎ ‎تهران، تهران، ایران. ‏

3 گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.‏

4 گروه مشاوره و علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، پردیس امام خمینی ( ره)، کاشان، ایران.‏

چکیده

هدف این پژوهش آموزش مهارت‌های شناختی چهارگانه به معلمان مقطع ابتدایی و اثربخشی آن بر انگیزش دانش‌آموزان بود. این پژوهش براساس هدف کاربردی بود و برحسب گردآوری اطلاعات نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه گواه و آزمایش انجام گرفت. جامعۀ آماری مطالعه شامل 50 دانش‌آموز دختر یک مدرسه در ناحیۀ 1 شهر کرمان در سال تحصیلی 1402-1401 بود که 30 نفر از آن‌ها به‌صورت تصادفی انتخاب شدند. پس از آموزش مهارت‌های چهارگانه به معلمان و گرفتن پس‌آزمون از آنان، دانش‌آموزان به‌طور تصادفی در دو گروه 15 نفرۀ آزمایش و کنترل قرار گرفتند. در این پژوهش از پرسشنامۀ استاندارد انگیزش تحصیلی (HEMS) استفاده شد. تحلیل داده‌ها با نرم‌افزار SPSS-26 و تحلیل واریانس یک‌طرفه نشان داد اندازۀ اثر 0/78 و 0/05>p است؛ یعنی 78 درصد کل واریانس انگیزش دانش‌آموزان مربوط به اثربخشی آموزش مهارت‌های شناختی چهارگانه بوده است؛ بنابراین آموزش مهارت‌های شناختی تأثیر مثبتی بر انگیزش دانش‌آموزان داشته است. همچنین این پژوهش بر ضرورت توجه به مهارت‌های شناختی معلمان در فرایند انگیزش تأکید می‌کند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The Effectiveness of Teaching Four Cognitive Skills to Teachers on the ‎Motivation of Female Elementary School

نویسندگان [English]

  • Moazzameh Bahramnejad ‎ 1
  • Zahra Naghsh 2
  • Fatemeh Nosrati ‎ 3
  • Javad Naseh ‎ 4

1 Department of Psychology, psychology and Educational Science Faculty, University of Tehran, Tehran, Iran.‎

2 Associate Professor, Department of Educational Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, University of ‎Tehran, Tehran, Iran. ‎

3 Department of Psychology and Education of Exceptional Children, Faculty of Psychology and Educational Sciences, ‎University of Tehran, Tehran, Iran.‎

4 Department of Counseling and Educational Sciences, Farhangian University, Imam Khomeini Campus, Kashan, Iran.‎

چکیده [English]

This research aimed to teach four cognitive skills to elementary school teachers and to evaluate its effectiveness on pupils’ motivation. It was applied and based on semi-experimental data collection with a pre-test-post-test design involving both a control and an experimental group. The statistical population consisted of 50 female students from a school in distrct 1 of Kerman city during the academic year 2022-2023, among which 30 individuals were randomly selected. After training the teachers the four cognitive skills and conducting the post-test, the students were randomly assigned to two groups of 15 participants. In this research, the standard Harter’s Educational Motivation Scale (HEMS) was employed. Data was analyzed via SPSS-26 software and one-way ANOV, which indicated an effect size of 0.78 and p<0.05. Namely, 78% of the total variance in student motivation was related to the effectiveness of the training on cognitive skills. Therefore, the training of cognitive skills had a positive impact on student motivation. Additionally, this research emphasizes the necessity of focusing on teachers’ cognitive skills in the motivation process.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Academic Performance
  • Four ‎Cognitive Skills Training
  • Learning
  • ‎Motivation.‎
امیری،م. (1403). بررسی نقش معلمان در آموزش مهارت‌های زندگی همگام با آموزش محتوای درسی در کلاس. ششمین همایش ملی پژوهش‌های حرفه‌ای در روان‌شناسی و مشاوره با رویکرد از نگاه معلم، 30 تیر 1403، میناب، ایران. https://civilica.com/doc/2082621.
بنیسی، پ. (1399). تأثیر آموزش هوش هیجانی بر مهارت‌های شناختی، رفتاری، هیجانی و انگیزشی نوجوانان با اختلال کم‌توجهی/بیش‌فعالی. نشریه توانمندسازی کودکان استثنائی، 11(4)، 12-1. https://doi.org/10.22034/ceciranj.2020.227181.1376  
بحرانی، م. (1388). بررسی روایی و پایایی مقیاس انگیزش تحصیلی هارتر. مطالعات روان شناختی، 5(1)، 72-51. https://doi.org/10.22051/psy.2009.1591
حسین خانزاده، ع.، ملکی منش،آ.، طاهر، م.، و مجرد، آ. ( 1397). تأثیر آموزش مهارت خودآگاهی بر کاهش رفتارهای پرخاشگرانه، اعتیادپذیری، و خودکشی دانش‌آموزان دختر دبیرستانی. مجله اندیشه های نوین تربیتی، 14(1)، 157-137. https://doi.org/10.22051/jontoe.2018.16655.1902
خامدی، س.، انتصارفومنی، غ.، حجازی، م.، و امیری مجد، م. (1399). اثر بخشی آموزش راهبردهای فراشناختی بر افز ایش انگیزش یادگیری دانشجویان. مجله پژوهش پرستاری ایران، 15(1)، 76-69. http://ijnr.ir/article-1-2326-fa.html
رحمان پور، ن.، اسدزاده، ح.، سعدی پور، ا.، و فرخی، ن. (1397). تدوین بستۀ آموزشی خودفرمانی و تعیین اثربخشی آن بر انگیزش درونی، انگیزش بیرونی و بی‌انگیزگی دانش‌آموزان دورۀ دوم متوسطۀ تهران. علوم تربیتی، 25(2)، 90-71. https://doi.org/10.22055/edu.2018.26944.2614
سراوانی، ش.، میرزاحسینی، ح.، و ضرغام حاجبی، م. (1397). تدوین و بررسی بستۀ آموزشی-انگیزشی کلر و اثربخشی آن بر میزان انگیزش دانشجویان. راهبردهای آموزش (راهبردهای آموزش در علوم پزشکی)، 11(5)، 59-53. http://edcbmj.ir/article-1-1563-fa.html
ضرغامی، ح.، عسگری، ن.، نامدار، ح.، و روزبهانی، ع. (1397). ارزشیابی اثربخشی آموزش راهبردها و فنون مبتکرانۀ حل مسأله. نشریه مدیریت نوآوری در سازمان‌های دفاعی، 1(1)، 116-97. https://www.qjimdo.ir/article_81712.html
Refrence
Amiri, M. (2024). Examining the role of teachers in teaching life skills alongside curriculum content. The 6th National Conference of Professional Researches in Psychology and Counseling from the teacher's perspective, 20 July 2024, Minab, Iran. https://civilica.com/doc/2082621 (ln Persian)
Akram, H., & Li, S. (2024). Understanding the role of teacher-student relationships in students’ online learning engagement: Mediating role of academic motivation. Perceptual and Motor Skills, 131(4), 1415-1438. https://doi.org/10.1177/00315125241248709 
Agustina, E., Yudi Wahyudin, A., & Adelia Pratiwi, A. (2021). The students’ motivation and academic achievement at tertiary level: A correlational study. Journal of Arts and Education, 1(1), 29-38. http://jurnal.teknokrat.ac.id/index.php/JAE/article/view/33
Akpokiniovo, S. R. (2020). Effect of learning activity package (LAP) and teachers’ motivation on students’ academic achievement in physics. Journal of Resourcefulness and Distinction, 12(1), 155-169.
Bandhu, D., Mohan, M., Nittala, N., Jadhav, P., Bhadauria, A., & Saxena, K. (2024).Theories of motivation: A comprehensive analysis of human behavior drivers. Acta Psychologica, 244, 104177. https://doi.org/10.1016/j.actpsy.2024.104177
Banisi, P. (2020). The impact of emotional intelligence training on cognitive, behavioral, emotional, and motivational skills of adolescents with attention deficit/hyperactivity disorder. Journal of Empowerment of Exceptional Children, 11(4), 1-12. https://doi.org/10.22034/ceciranj.2020.227181.1376 (In Persian)
Berkova, K., & Krejcova, K. (2016). Effect of teachers' abilities on students' motivation with varying levels of intellectual abilities in the economics. Journal on Efficiency and Responsibility in Education and Science, 9(3), 81-87. https://doi.org/10.7160/eriesj.2016.090304
Bohrani, M.. (2009). The study of validity and reliability of Harter’s scale of educational motivation. Journal of Psychological Studies, 5(1), 51-72. https://doi.org/10.22051/psy.2009.1591 (In Persian)
Goleman, D. (1995). Emotional intelligence: Why it can matter more than IQ. New York: Bantam Books.
Güner, P., & Erbay, H. (2021). Prospective mathematics teachers’ thinking styles androblem-solving skills. Thinking Skills and Creativity, 40, 100827. https://doi.org/10.1016/j.tsc.2021.100827
Hajhosseini, M., Zandi, S., Hosseini Shabanan, S., & Madani, Y. (2016). Critical thinking and social interaction in active learning: A conceptual analysis of class discussion from Iranian students’ Perspective. Cogent Education, 3(1), 1175051. http://dx.doi.org/10.1080/2331186X.2016.1175051
Hanh, T. N. (2001). Anger: Wisdom for cooling the flames. HarperCollins.
Harter, S. (1981). A new self-report scale of intrinsic versus extrinsic orientation in classroom: Motivational and informational componaents. Developmental Psychology, 17(3), 300-312. https://psycnet.apa.org/doi/10.1037/0012-1649.17.3.300
Hossein Khanzaadeh, A. A., Maleki Manesh, A., Taher, M., & Mojarad, A. (2018). The effectiveness of self-awareness training on reduce aggressive behavior, addict ability, and the suicide of high school girl students. Journal of New Thoughts on Education, 14(1), 135-157. https://doi.org/10.22051/jontoe.2018.16655.1902 (In Persian)
Khamedi, S., Entesar Foomani, G., Hejazi, M., & Amirijad, M. (2020). The effectiveness of eduction metacognitive strategies on increasing learning motivation student. Iranian Journal of Nursing Research, 15(1), 69-76. http://ijnr.ir/article-1-2326-en.html (In Persian).
Kaye, S. M. (2009). Critical thinking: A beginner's guide. Oxford: Oneworld Publications
Li, J., & Wang, R. (2024). Determining the role of innovative teaching practices, sustainable learning, and the adoption of e-learning tools in leveraging academic motivation for students’ mental well-being. BMC Psychology, 12(1), 163. https://doi.org/10.1186/s40359-024-01639-3
Lapper, M. R., Corpus, J. H., & Iyengar, S. S. (2005). Intrinsic and extrinsic motivation in the classroom: Age diferncenes and academic correlates. Jounal of Educational Psychology, 97(2), 184-196. https://doi.org/10.1037/0022-0663.97.2.184
Maliqi, A., & Borincaj-Cruss, I. I. (2015). The influence of teachers on increasing student’s motivation. Psychology, 6(8), 915-921. http://dx.doi.org/10.4236/psych.2015.68089
Mareva, S., CALM team, & Holmes, J. (2021). Cognitive and academic skills in two developmental cohorts of different ability level: A mutualistic network perspective. Journal of Applied Research in Memory and Cognition, 11(2), 209-217. https://doi.org/10.1037/h0101870
Pandey, S. K. (2024). Rehabilitation improving the social cognitive skills. In K. Jayasankara Reddy (Eds.), Principles and Clinical Interventions in Social Cognition (pp. 204-221). IGI Global. https://doi.org/10.4018/979-8-3693-1265-0.ch012
Pekrun, R., & Marsh, H. W. (2022). Research on situated motivation and emotion: Progress and open problems. Learning and Instruction, 81, 101664. https://psycnet.apa.org/doi/10.1016/j.learninstruc.2022.101664
Rahmanpour, N., Asadzadeh, H., Saadi Pour, I., & Farrokhi, N. (2018). Developing and validating a self-determination educational package and determine its effectiveness on internal / external motivation and amotivation on high school students. Journal of Educational Sciences, 25(2), 71-90. https://doi.org/10.22055/edu.2018.26944.2614 (In Persian)
Saravani, S., Mirzahosseini, H., & Zargam Hajebi, M. (2018). Development and design of keller's educational-motivational package and its effectiveness on student motivation. Education Strategies in Medical Sciences, 11(5), 53-59. http://dx.doi.org/10.29252/edcbmj.11.05.06 (In Persian)
Turhan, N. S. (2020). Gender differences in academic motivation: A meta-analysis. International Journal of Psychology and Educational Studies, 7(2), 211-224. https://ijpes.com/index.php/ijpes/article/view/119    
Van Voorhis, C. R. W., & Morgan, B. L. (2007). Understanding power and rules of thumb for determining sample sizes. Tutorials in Quantitative Methods for Psychology, 3(2),43-50. https://doi.org/10.20982/tqmp.03.2.p043
Watanabe, K. (2009). Problem solving 101: A simple book for smart people. Portfolio Publisher.
Zarghami, H., Asgari, N., Namdar, H., & Roozbehani, A. (2018). Evaluation of the effectiveness of teaching innovative problem-solving strategies and techniques. Journal of Innovation Management in Defense Organizations, 1(1), 97-116. https://www.qjimdo.ir/article_81712.html (In Persian)
فصل‌نامه پژوهش‌های کاربردی روانشناختی
دوره 17، شماره 1
فروردین 1405
صفحه 167-179
  • تاریخ دریافت: 03 اسفند 1403
  • تاریخ بازنگری: 17 خرداد 1404
  • تاریخ پذیرش: 10 تیر 1404
  • تاریخ اولین انتشار: 05 بهمن 1404
  • تاریخ انتشار: 01 فروردین 1405