Determining the Efficacy of Neurofeedback Intervention on Anxiety and Stress Symptoms in Migraine Patients

Document Type : Research Paper


Department of Health Psychology, Kish International Branch, Islamic Azad University, Kish Island, Iran.


This investigation aimed to determine the efficacy of neurofeedback intervention on stress and anxiety symptoms in migraine patients. The research method was quasi-experimental and descriptive, with a pre-test, post-test, and follow-up design, as well as experimental and control groups. The statistical cohort included all migraine patients who consulted psychological clinics in Tehran in 2018 and 2019. Thirty patients with scores one standard deviation above the mean were selected by convenience sampling and randomly assigned to the experimental and control groups from different institutions in Tehran province. Participants completed the Stress Resources and Stress Symptoms Questionnaire (SRSSQ) and Beck Anxiety Inventory (BAI for the pre-test, post-test, and follow-up. After 20 sessions of neurofeedback, the present study’s data were analyzed using the mixed design analysis of variance method and BioGraph Infiniti version 6 software. At the 0.01 significance level, it reduced physical symptoms (P<0.01, F=12.73), psychological/physical symptoms (P<0.01, F=8.87), behavioral symptoms (P<0.01, F=11.52), stress and anxiety (P<0.01, F=10.12). According to the results, neurofeedback may be used as a complementary treatment for patients with migraine and those with mental distress in order to reduce discomfort and acclimate to it more quickly and effectively


آراسته، ز.، و آزادی، م. (1398). بررسی اثربخشی نوروفیدبک بر کیفیت زندگی و اضطراب بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس. مجلۀ علوم پزشکی رازی. 26(9)، 101-88.
پهلوان، م.، بشارت، م. ع.، برجعلی، ا.، و فراهانی، ح. (1397). نقش واسطه‌ای فراشناخت‌ها میان ناگویی هیجانی و شدت درد ادراک‌شده در بیماران مبتلا به درد مزمن. فصلنامۀ علمی-پژوهشی بیهوشی و درد. 9(1)، 13-1.
دلاور، ع. (1390). مبانی نظری و عملی پژوهش در علوم انسانی و اجتماعی. چاپ نهم. تهران: رشد.
ده‌آبادی، س.، کراسکیان موجمباری، آ.، حسنی ابهریان، پ.، بلیاد، م.، و پیوندی، پ. (1400). مقایسۀ درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و توانبخشی شناختی حافظۀ فعال بر اضطراب و افسردگی دختران. تازه‌های علوم شناختی. 23(1)، 61-46.
رجبی، س.، و عباسی، ز. (1393). همه‌گیری‌شناسی سردردهای میگرنی و اثربخشی آموزش شناختی-رفتاری فوردایس بر کاهش علائم میگرن و افزایش شادکامی. روان‌شناسی معاصر. 9(2)، 100-89.
رضاخانی، س. (1390). ساخت، انطباق و هنجاریابی پرسشنامۀ سنجش فشار روانی و نشانه‌های آن. روش‌ها و مدل‌های روان‌شناختی. 1(3)، 109-91.
رفیعی، م.، و سیفی، اَ. (1392). بررسی پایایی و اعتبار مقیاس اضطراب بک در دانشجویان. مجلۀ اندیشه و رفتار در روان‌شناسی بالینی. 7(27)، 46-37.
صفاری‌نیا، م.، و شاهنده، م.، و علی‌اکبری، م.، و باقریان سرارودی، ر. (1393). تأثیر گروه‌درمانی روانی-اجتماعی بر بهبود حملات میگرن و کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به میگرن. مجلۀ دانشکدۀ پزشکی اصفهان. 32(319)، 2410-2401.
عاشوری، ج. (1394). تأثیر آموزش نوروفیدبک بر اضطراب و افسردگی دانش آموزان مبتلا به اختلال نارسایی توجه/ بیش‌فعالی. مجلۀ آموزش و سلامت جامعه. 2(3)، 47-41.
عمادی، س. ز.، و بهرامی احسان، ه‍.، و رستمی، ر. (1398). عوامل مؤثر بر تجربۀ درد در بیماران زن مبتلا به میگرن: یک مطالعۀ کیفی. مجلۀ علوم روان‌شناختی. 18(73)، 15-1.
فتحی آشتیانی، ع.، و داستانی، م. (1390). آزمون‌های روان‌شناختی: ارزشیابی شخصیت و سلامت روان. تهران: بعثت.
نوری‌زاده، ن.، و میکاییلی منیع، ف.، و رستمی، ر.، و صادقی، و. (1391). اثربخشی نوروفیدبک بر اختلال یادگیری همراه با اختلال نقص توجه/ بی فعالی. ناتوانی‌های یادگیری. 2(2)، 158-123.
Aliño, C. M., Gadea, M., Hidalgo, V., Pérez, V., & Sanjuán, J. (2016). An effective neurofeedback training, with cortisol correlates, in a clinical case of anxiety. Universitas Psychologica, 15(5), 1-10.
Anttila, V., Wessman, M., Kallela, M., & Palotie, A. (2018). Chapter 31 - Genetics of migraine. In D. H. Geschwind, H. L. Paulson, & C. Klein (Eds.), Handbook of Clinical Neurology, 148, 493-503.
Beck, A. T., Epstein, N., Brown, G., & Steer, R. A. (1988). An inventory for measuring clinical anxiety: psychometric properties. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 56(6), 893-7.
Chiba, T., Kanazawa, T., Koizumi, A., Ide, K., Taschereau-Dumouchel, V., Boku, S., ... & Kawato, M. (2019). Current status of neurofeedback for post-traumatic stress disorder: A Systematic review and the possibility of decoded neurofeedback [Systematic review]. Frontiers in Human Neuroscience, 13, 233.
Chua, A. L., Del Rio, M. S., & Silberstein, S. (2017). Migraine. In Reference Module in Neuroscience and Biobehavioral Psychology. Elsevier.
Ferracini, G. N., Chaves, T. C., Dach, F., Bevilaqua-Grossi, D., Fernández-de-las-Peñas, C., & Speciali, J. G. (2017). Analysis of the cranio-cervical curvatures in subjects with migraine with and without neck pain. Physiotherapy, 103(4), 392-399.
Galvez-Sánchez, C. M., Reyes Del Paso, G. A., & Duschek, S. (2018). Cognitive impairments in fibromyalgia syndrome: Associations with positive and negative affect, alexithymia, pain catastrophizing and self-esteem. Frontiers in Psychology, 9, 377.
Gevensleben, H., Kleemeyer, M., Rothenberger, L. G., Studer, P., Flaig-Röhr, A., Moll, G. H., ... & Heinrich, H. (2013). Neurofeedback in ADHD: Further Pieces of the Puzzle. Brain Topography, 27(1), 20-32.
Goadsby, P. J., & Holland, P.R. (2019). An update: pathophysiology of migraine. Neurol Clin, 37(4), 651–671.
Ligthart, L., Gerrits, M. M. J. G., Boomsma, D. I., & Penninx, B. W. J. H. (2013). Anxiety and Depression Are Associated with Migraine and Pain in General: An Investigation of the Interrelationships. The Journal of Pain, 14(4), 363-370.
Loriette, C., Ziane, C., & Ben Hamed, S. (2021). Neurofeedback for cognitive enhancement and intervention and brain plasticity. Revue Neurologique, 177(9), 1133- 1144.
Luo, J. (2021). Association between migraine and anxiety symptoms: Results from the study of women's health across the nation. Journal of Affective Disorders, 295, 1229-1233.
Mahdi, Y., Eissa, A., Shorubb, E., ElSheikh, M. M., Hamdy, R., & Moustafa, A. A. (2020). Anxiety, depression and migraine comorbidity: A literature review. The Nature of Depression: An Updated Review, 99.
Maleki, N., Becerra, L., & Borsook, D. (2012). Migraine: maladaptive brain responses to stress. Headache52(Suppl 2), 102–106. (in Persian)
Marzbani, H., Marateb, H. R., & Mansourian, M. (2016). Neurofeedback: A Comprehensive Review on System Design, Methodology and Clinical Applications. Basic and clinical neuroscience, 7(2), 143–158.
Meisel, V., Servera, M., Garcia-Banda, G., Cardo, E., & Moreno, I. (2013). Neurofeedback and standard pharmacological intervention in ADHD: A randomized controlled trial with six-month follow-up. Biological Psychology, 94(1), 12-21.
Moradi, A., Pouladi, F., Pishva, N., Rezaei, B., Torshabi, M., & Mehrjerdi, Z. A. (2011). Treatment of anxiety disorder with neurofeedback: Case study. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 30, 103-107.
Moreno-Ajona, D., Villar-Martínez, M. D., Chan, C., & Goadsby, P. J. (2022). Migraine. Comprehensive Pharmacology, 3.27, 548-589.
Mutang, A.J., Seok, B. C., & Iqbal Hashmi, S. (2018). Neurofeedback for anxiety symptoms among university students. International Journal of Engineering & Technology, 7(3.22), 37.
Patterson Gentile, M. D., & Recober, A. (2022). Chapter 3 - Pathophysiology of migraine. Pediatric Headache, 21-33.
Pinheiro, J., Simões de Almeida, R., & Marques, A. (2021). Emotional self-regulation, virtual reality and neurofeedback. Computers in Human Behavior Reports, 4, 100101.
Pourrahimi, A. M., Abbasnejad, M., Raoof, M., Esmaeili-Mahani, S., & Kooshki, R. (2021). The involvement of orexin 1 and cannabinoid 1 receptors within the ventrolateral periaqueductal gray matter in the modulation of migraine-induced anxiety and social behavior deficits of rats. Peptides, 146, 170651.
Rashidova, N., Khalimova, K., Rakhmatullaeva, G., & Holmuratova, B. (2021). Anxiety-depressive disorders in women with migraine. Journal of the Neurological Sciences, 429, 119306.
Shala, N., & Dreshaj, S. (2018). Association of depression, anxiety and post-traumatic stress disorder with migraine: Data from Kosovo. Neurologia i Neurochirurgia Polska, 52(4), 490-494.
Sibille, K. T., Langaee, T., Burkley, B., Gong, Y., Glover, T. L., King, C., & Fillingim, R. B. (2012). Chronic pain, perceived stress, and cellular aging: An exploratory study. Molecular Pain, 8, 12.
Sudak, N., & Katzinger, J. (2020). Migraine headache. Textbook of Natural Medicine, 1614-1627.