نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• رجبی غلامرضا ¹
• سید خلیل موسویان نژاد ²
• منصور سودانی ²
• عباس امان الهی ²

¹ استاد، گروه مشاوره، دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. ‏

² ‏گروه مشاوره، دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

چکیده

این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی درمان تعاملی والد-کودک بر رابطه‌ی مادر-کودک و تنیدگی والدینی در مادران دارای کودک مبتلا به اختلال طیف اُتیسم با کنش‌وری بالا در یک طرح خط پایه چندگانه ناهمزمان انجام گرفت. جامعه‌ی این پژوهش شامل کلیه‌ مادران کودکان دارای اختلال طیف اُتیسم با کنش‌وری بالا مراجعه‌کننده به «انجمن حمایت از مبتلایان به اختلال طیف اُتیسم استان خوزستان» و «گروه واتساپی مادران کودکان اُتیسم» بود. از میان این مادران، چهار مادر به روش نمونه‌گیری هدفمند-داوطلب و براساس معیارهای ورود و خروج به پژوهش انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از شاخص فرم کوتاه ویرایش چهارم تنیدگی والدینی و مقیاس رابطه‌‌ی والد-کودک استفاده شد. داده‌ها با استفاده از روش‌های تحلیل دیداری (رسم نمودار)، شاخص تغییر پایا و فرمول درصد بهبودی و مقایسه‌ی هنجاری تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که این مادران در مرحله‌ی درمان در متغیرهای رابطه‌ی مادر-کودک (92/34%) و تنیدگی والدینی (14/26%) بهبود را تجربه کرده‌اند. همچنین، تحلیل داده‌ها با استفاده از مقایسه هنجاری نشان داد که مادران شرکت‌کننده بعد از درمان از مادران بهنجار قابل تمایز نیستند.

کلیدواژه‌ها

• تنیدگی والدینی
• درمان تعاملی والد-کودک
• رابطه‌ی مادر-کودک
• اختلال طیف اُتیسم با کنش‌وری بالا

عنوان مقاله [English]

ffectiveness of Parent-Child Interaction Therapy (PCIT) on Mother-Child Relationship and Parenting Stress in Mothers of Children with High Functioning Autism Spectrum Disorder: A Single Case Study

نویسندگان [English]

• Gholamreza Rajabi ¹
• Seyed Khalil Mousavian Nejad ²
• Mansour Sodani ²
• Abbas Amanelahi ²

¹ Professor, Department of Counseling, Faculty of Education and Psychology, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, ‎Iran.‎

² Department of Counseling, Faculty of Education and Psychology, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran‎

چکیده [English]

Aim: This study aimed to determine the effectiveness of parent-child interaction therapy (PCIT) on mother-child relationship and parenting stress in mothers of children with high functioning autism spectrum disorder was conducted in a single-case experimental design of non-concurrent multiple baseline designs type. Methods: The population this study included all mothers of children with autism spectrum disorder with high functioning referring to "Khuzestan Province Autism Support Association" and "Whats App Group of Mothers of Autistic Children". Among these mothers, four mothers were selected using purposive-volunteer sampling method and based on the include and exclude criteria for the study. To collect data of was used Parenting Stress Index-Short form fourth-Edition (PSI-4-SF) and Child-Parent Relationship Scale (CPRS). The data analysis was conducted using visual analysis (graph drawing), reliable change index, recovery rate formula (increase rate), and normative comparison methods. Results: The findings showed that these mothers have improved in the mother-child relationship (34.92%) and parenting stress (26.14%) variables Also, data analysis using a normative comparison showed that the participating mothers were not distinguishable from normal mothers after treatment. Conclusion: Parent-child interactive therapy improved the relationship between mothers and their children and reduced stress of mothers of children with high function autism spectrum disorder.

کلیدواژه‌ها [English]

• parenting stress
• parent-child interactive therapy
• mother-child relationship
• autism spectrum disorder with high-functioning