نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• زهره کریمی ¹
• فریبرز درتاج ²
• اسماعیل سعدی پور ³

¹ گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

² گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران،

³ گروه روان‌شناسی تربیتی،دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

چکیده

پژوهش حاضر با هدف شناخت اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر انعطاف‌پذیری شناختی و نظم‌جویی شناختی هیجان در دانش‌آموزان دختر مضطرب انجام گرفت. طرح پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی با پیش‌آزمون و پس‌آزمون و گروه کنترل بود. جامعه‌ی آماری شامل کلیه‌ی دانش‌آموزان دختر در مدارس متوسطه دوم استان بوشهر-منطقه دلوار طی سال تحصیلی1402-1401 بود که بالغ بر 700 نفر بودند. نمونه‌ی پژوهش شامل 30 دانش‌آموز بود که با پرسشنامه اضطراب بک، مضطرب تشخیص داده شدند و به صورت تصادفی در گروه آزمایش (15 نفر) و کنترل (15 نفر) گمارده شدند. گروه آزمایش در 8 جلسه 90 دقیقه‌ای پروتکل درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد را دریافت کردند در حالی‌که گروه کنترل هیچ مداخله‌ای را دریافت نکرد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه انعطاف‌پذیری شناختی و پرسشنامه نظم‌جویی شناختی هیجان بود که برای گروه آزمایش و کنترل استفاده شد. داده‌ها با استفاده از روش تحلیل کوواریانس چند‌متغیره و تک‌متغیره توسط نرم‌افزار SPSS26 تحلیل شدند. یافته‌های پژوهش نشان داد که درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر انعطاف‌پذیری شناختی و خرده‌مقیاس‌های آن یعنی ادراک گزینه‌های مختلف و ادراک کنترل‌پذیری و همچنین راهبردهای مثبت نظم‌جویی شناختی هیجان تاثیر مثبت و بر راهبردهای منفی نظم‌جویی شناختی هیجان تاثیر منفی دارد (p<0.001).

کلیدواژه‌ها

• "پذیرش و تعهد"
• "مضطرب"
• "نظم‌جویی شناختی هیجان"
• "انعطاف‌پذیری شناختی"
• "دانش‌آموزان"

عنوان مقاله [English]

The Effectiveness of Acceptance and Commitment therapy on Cognitive Flexibility and Cognitive Emotion Regulation in Anxious Female Students

نویسندگان [English]

• Zohreh Karimi ¹
• Fariborz Dortaj ²
• Esmaeil Sadipour ³

¹ Department of Educational Psychology, Psychology and Educational Science Faculty, University of Allameh-Tabatabaei, Tehran, Iran

² Department of Educational Psychology, Psychology and Educational Science Faculty, University of Allameh-Tabatabaei, Tehran, Iran

³ Department of Educational Psychology, Psychology and Educational Science Faculty, University of Allameh-Tabatabaei, Tehran, Iran

چکیده [English]

The present study was conducted to know the effectiveness of Acceptance and Commitment Therapy on cognitive flexibility and cognitive emotion regulation in anxious female students. The research methodology was semi-experimental with pre-test and post-test design with a control group. The statistical population included all female students studying in the high schools of Bushehr province during the years 2022-2023 which was more than 700 students. The research sample included 30 students diagnosed as anxious using Beck's anxiety questionnaire (anxiety score 16 to 63) and randomly assigned to an experimental group (15) and a control group (15). The experimental group received the acceptance and commitment therapy protocol in 8 sessions (each session 90 minutes), while the control group did not receive any intervention. Research tools included cognitive flexibility inventory and cognitive emotion regulation questionnaire, used for both the experimental and control groups. The data were analyzed using multivariate and univariate covariance by using SPSS26. The research findings showed that acceptance and commitment Therapy has a positive effect on cognitive flexibility and its subscales (alternatives and control), positive strategies for cognitive emotion regulation, and a negative effect on negative strategies for cognitive emotion regulation (p<0.001).

کلیدواژه‌ها [English]

• "acceptance and commitment"
• "anxious "
• "cognitive emotion regulation"
• "cognitive flexibility"
• "students"