نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• رزا حسین زاده ¹
• عادل زاهد بابلان ²
• مهدی معینی کیا ³
• سلیم کاظمی ⁴

¹ دانشجوی کارشناسی ارشد تحقیقات آموزشی، گروه ﻋﻠﻮم ﺗﺮﺑﯿتی، داﻧشکده ﻋﻠﻮم ﺗﺮﺑﯿتی و روانﺷﻨﺎسی، داﻧشگاه ﻣﺤﻘﻖ اردﺑﯿلی،

² استاد گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

³ گروه ﻋﻠﻮم ﺗﺮﺑﯿتی، داﻧشکده ﻋﻠﻮم ﺗﺮﺑﯿتی و روانﺷﻨﺎسی، داﻧشگاه ﻣﺤﻘﻖ اردﺑﯿلی، اردﺑﯿﻞ، اﯾﺮان.

⁴ اﺳﺘﺎدیار گروه ﻋﻠﻮم ﺗﺮﺑﯿتی، داﻧشکده ﻋﻠﻮم ﺗﺮﺑﯿتی و روانﺷﻨﺎسی، داﻧشگاه ﻣﺤﻘﻖ اردﺑﯿلی، اردﺑﯿﻞ، اﯾﺮان.

چکیده

هدف این پژوهش، مدل‌یابی عوامل مؤثر بر استرس تحصیلی دانش‌آموزان با رویکرد سنتزپژوهی بود. این مطالعه از نوع کاربردی و با روش کیفی انجام شد. داده‌ها به‌صورت اسنادی گردآوری و از منابع معتبر خارجی مانند ERIC، ScienceDirect، Springer، Scopus و Elsevier استخراج شدند. جامعه آماری شامل ۷۶ پژوهش بین سال‌های 1380 تا 1404 (2001 تا 2025) بود که از میان آن‌ها، ۳۲ منبع به‌صورت هدفمند و بر اساس اشباع نظری انتخاب شد. تحلیل داده‌ها بر اساس روش فراترکیب سندلوسکی و باروسو (۲۰۰۷) در هفت مرحله صورت گرفت. یافته‌ها نشان دادند که استرس تحصیلی تحت تأثیر چهار دسته عامل اصلی قرار دارد: عوامل فردی، محیطی، اجتماعی و آموزشی. بر اساس این یافته‌ها، مدلی مفهومی طراحی شد که نحوه تأثیر مستقیم و غیرمستقیم این عوامل را بر استرس تحصیلی نشان می‌دهد. نتایج این تحقیق می‌تواند مبنایی برای تصمیم‌گیری سیاست‌گذاران آموزشی، معلمان و مشاوران در جهت طراحی راهبردهای پیشگیرانه و مداخلاتی برای کاهش استرس تحصیلی دانش‌آموزان فراهم کند.

کلیدواژه‌ها

• "مدل‌یابی"
• "عوامل موثر"
• "استرس تحصیلی"
• "دانش‌آموزان"
• "سنتزپژوهی"

عنوان مقاله [English]

Modeling the Factors Affecting Academic Stress in Students with a Synthesis Research Approach

نویسندگان [English]

• Roza Hosseinzadeh ¹
• Adel Zahed Babelan ²
• Mehdi Moeinikia ³
• Salim Kazemi ⁴

¹ Master's student in Educational Research, Department of Educational Sciences, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran

² Professor, Department of Educational Sciences, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Mohaghegh Ardabili University, Ardabil, Iran

³ Department of Educational Sciences, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran.

⁴ Assistant Professor, Department of Educational Sciences, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran

چکیده [English]

The aim of this study was to model the factors influencing students’ academic stress using a research synthesis approach. This applied research was conducted using a qualitative method. Data were collected through document analysis and extracted from reputable international sources such as ERIC, ScienceDirect, Springer, Scopus, and Elsevier. The statistical population consisted of 76 studies conducted between 2001 and 2024 , from which 32 sources were purposively selected based on theoretical saturation. Data analysis was carried out following the seven-step meta-synthesis method of Sandelowski and Barroso (2007). The findings indicated that academic stress is influenced by four main categories of factors: individual, environmental, social, and educational. Based on these findings, a conceptual model was developed to illustrate the direct and indirect effects of these factors on academic stress. The results of this study can serve as a foundation for policymakers, teachers, and counselors to design preventive and intervention strategies aimed at reducing students’ academic stress.
academic stress. The proposed model provides a comprehensive framework for understanding the complexity of academic stress among students. These results can guide educational policymakers, school staff, and counselors in designing preventive and interventional strategies to reduce academic stress and improve students’ well-being

کلیدواژه‌ها [English]

• "Modeling"
• "Influential Factors"
• "Academic Stress"
• "Students"
• "Synthesis Research"