فصل‌نامه پژوهش‌های کاربردی روانشناختی

ویژگی‌های روان‌سنجی نسخۀ فارسی مقیاس ساده‌لوحی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه کودکان با نیازهای خاص، دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. ایران.

2 گروه کودکان با نیازهای خاص، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

3 دانشیار، گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان با نیازهای خاص، دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

چکیده

پژوهش حاضر با هدف ساخت و هنجاریابی پرسشنامۀ ساده‌لوحی شکل گرفت. روش مطالعه از نوع استانداردسازی و اعتبارسنجی بود که در شهر اصفهان انجام پذیرفت. جامعۀ آماری پژوهش شامل تمامی دانشجویان، دانشگاه‌های اصفهان و علوم پزشکی، مشغول به تحصیل در سال 1401-1400 بود که از بین این افراد، 200 نفر (109 پسر و 91 دختر) به شیوۀ نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل مقیاس 35 سؤالی ساده‌لوحی (MOG) بود. تحلیل داده‌ها با نرم‌افزار SPSS نسخۀ 26 و AMOS نسخۀ 26 صورت گرفت. یافته‌ها حاکی از شناسایی چهار بعد متقاعدکننده، کمرویی، خوش‌باوری و اعتماد بود. نتایج تحلیل‌عاملی نشان داد ارزش ویژۀ مربوط به تحلیل مؤلفه‌های اصلی در چهار مورد بالاتر از 1 است که این عوامل 82/56 درصد واریانس مقیاس را تبیین می‌کنند. ضریب تنصیفی برای نیمۀ اول داده‌ها 0/795 و برای نیمۀ دوم داده‌ها 0/760 و همبستگی دو نیمه 0/7020 بود. این یافته‌ها حاکی از ضریب همسانی درونی مطلوب برای مقیاس بود. پس از تعیین ابعاد مقیاس، نتایج آلفای کرونباخ برای کل آزمون 0/95، برای خرده‌مقیاس‌های متقاعدکننده 0/90، اعتماد 0/89، خوش‌خیالی 0/79و کمرویی 0/75 بود. همچنین همبستگی خرده‌مقیاس‌های متقاعدکننده، اعتماد، خوش‌خیالی و کمرویی با کل مقیاس به‌ترتیب 0/94، 0/92، 0/91 و 0/87 بود. براساس یافته‌های این مطالعه، نسخۀ فارسی مقیاس ساده‌لوحی از روایی و پایایی لازم برخوردار است و می‌توان از آن به‌عنوان ابزاری مطلوب برای ارزیابی ساده‌لوحی در اصفهان استفاده کرد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Psychometric Properties of the Persian Version of Gullibility Scale in Students

نویسندگان [English]

  • Ali Torkashvand 1
  • Fatemeh Khonsari 2
  • Amir Ghamarani 3

1 Department of Psychology and Education of Children with Special Needs, Faculty of Education and Psychology, University of Isfahan, Isfahan, Iran.

2 Department of Psychology and Education of Children with Special Needs, Faculty of Education and Psychology, University of Isfahan, Isfahan, Iran.

3 Associate Professor, Department of Psychology of Children with Special Needs, Faculty of Education and Psychology, University of Isfahan, Isfahan, Iran.

چکیده [English]

The objective of this study was to construct and standardize the gullibility personality questionnaire. This investigation was conducted in Isfahan city in 1401 and was of the standardization and validation type. The statistical population comprised all pupils enrolled in the University of Isfahan and the Isfahan University of Medical Sciences. The available sampling method was employed to select 200 individuals, including 109 males and 91 girls, from this group. The results of the analysis of the obtained data indicated the identification of four dimensions: persuasiveness, timidity, credulity, and trust. Additionally, the reliability of the scale was examined using the methods of internal consistency and split-half. The eigenvalue associated with principal components analysis is greater than one in four cases, as indicated by the results of factor analysis. This eigenvalue accounts for 82.56 percent of the scale's variances. The correlation between the two halves was 0.702, and the split-half coefficient for the first half of the data was 0.795, while the second half of the data was 0.760. These results suggest that the gullibility scale has an internal consistency reliability coefficient. Cronbach’s alpha was 0.95 for the entire test, 0.90 for persuasiveness, 0.89 for trust, 0.79 for credulity, and 0.75 for timidity after the scale's dimensions were determined. Additionally, the correlation between the entire scale and the subscales of persuasiveness, trust, credulity, and timidity was 0.94, 0.92, 0.91, and 0.87, respectively. The conclusions of this investigation indicate that this scale possesses the requisite reliability and validity to serve as an appropriate instrument for assessing gullibility in Isfahan.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Gullibility
  • Isfahan
  • Reliability
  • Scale
  • Validity
دلاور، ع .(1379). روش تحقیق در روان‌شناسی و علوم تربیتی. تهران: انتشارات رشد.
References
Albright M. (2018). Fascism: A Warning. New York: Harper Collins.
Brace, N., Kemp, R., & Snelgar, R. (2003). SPSS for psychologists: A guide to data analysis using SPSS for Windows (2nd ed. revised & expanded). Psychology Press.
Carter, N. L., & Weber, M. J. (2010). Not pollyannas: Higher generalized trust predicts lie detection ability. Social Psychological and Personality Science, 1(3), 274–279. https://doi.org/10.1177/1948550609360261
Delavar, A. (2000). Research method in psychology and educational sciences. Tehran: Rushd Publications (In Persian).
Fischer, P., Lea, S. E. G., & Evans, K. M. (2013). Why do individuals respond to fraudulent scam communications and lose money? The psychological determinants of scam compliance. Journal of Applied Social Psychology, 43, 2060–2072. https://doi.org/10.1111/jasp.12158
Forgas, J. P., & Baumeister, R. F. (2019). Homo credulus: On the social psychology of gullibility. In J. P., Forgas, R. F. Baumeister, (Eds.), The social psychology of gullibility: Fake news, conspiracy theories and irrational beliefs (pp. 1-18). New York: Routledge. https://doi.org/10.4324/9780429203787-1
George, M. S. & Teunisse, A. K. & Case, T. I. (2020). Gotcha! Behavioural validation of the Gullibility Scale. Personality and Individual Differences, 162, 110034. https://doi.org/10.1016/j.paid.2020.110034
Habibi, M. A., Amini, M., Ostovarfar, M., Ostovarfar, J., Moosavi, M., & Keshavarzi, M. H. (2022). Reliability and validity of the Persian version of the ACE tool: Assessing medical trainees’ competency in evidence-based medicine. BMC Medical Education. 22, 468. https://doi.org/10.1186/s12909-022-03540-2
Hall, M., & Haas, C. (2022). A research agenda to understand drivers of digital gullibility. Forty-Third International Conference on Information Systems (ICIS 2022), At: Copenhagen, DK. https://aisel.aisnet.org/icis2022/user_behaivor/user_behaivor/4
Hall, D. E., Lynn, J. M., Altieri, J., Segers, V. D., & Conti, D. (1987). Inter-intrajudge reliability of the stuttering severity instrument. Journal of Fluency Disorders, 12(3), 167-173. https://doi.org/10.1016/0094-730X(87)90023-4
Kaiser, H. F. (1974) An index of factor simplicity. Psychometrika, 39(1) 31-36. https://doi.org/10.1007/BF02291575
Jaeger, B., & Jones, A. L. (2022). Which facial features are central in impression formation? Social Psychological and Personality Science, 13(2), 553–561. https://doi.org/10.1177/19485506211034979
Jovanović, V., Cummins, R. A., Weinberg, M., Kaliterna, L., & Prizmic-Larsen, Z. (2019). Personal Well-Being Index: A cross-cultural measurement invariance study across four countries. Journal of Happiness Studies, 20, 759–775. https://doi.org/10.1007/s10902-018-9966-2
Knight Foundation. (2022). Media and Democracy: Unpacking America’s Complex Views on the Digital Public Square. Washington, DC: Gallup World Headquarters. KMAD-2022-1.pdf
Knuutila, A., Neudert, L-M., & Howard, P. N. (2022). Who is afraid of fake news? Modeling risk perceptions of misinformation in 142 countries. Harvard Kennedy School Misinformation Review, 3(3), 1-13. https://doi.org/10.37016/mr-2020-97
Lawshe, C. H. (1975). A quantitative approach to content validity. Personnel Psychology, 28(4), 563-575. https://doi.org/10.1111/j.1744-6570.1975.tb01393.x
Lins de Holanda Coelho, G., H. P. Hanel, P., & J. Wolf, L. (2020). The very efficient assessment of need for cognition: Developing a six-item version. Assessment, 27(8), 1870–1885. https://doi.org/10.1177/1073191118793208 
Mikolajczak, M., Gross, J. J., Lane, A., Corneille, O., de Timary, P., & Luminet, O. (2010). Oxytocin makes people trusting, not gullible. Psychological Science, 21(8), 1072–1074. https://doi.org/10.1177/0956797610377343 
Myers, D. G. (2019). Psychological science meets a gullible post-truth world. In Forgas J. P., Baumeister R. (Eds.), In J. P., Forgas, R. F. Baumeister, (Eds.), The social psychology of gullibility: Fake news, conspiracy theories and irrational beliefs (pp. 77–100). New York: Routledge. https://doi.org/10.4324/9780429203787-5
Newman, N., Fletcher, R., Schulz, A., Andı, S., Robertson, C. T., & Nielsen, R. K. (2021). Reuters Institute Digital News Report 2021 (10th edition). Oxford: Reuters Institute for the Study of Journalism, University of Oxford. https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/sites/default/files/2021-06/Digital_News_Report_2021_FINAL.pdf
Oh, D., Buck, E. A., & Todorov, A. (2019). Revealing hidden gender biases in competence impressions of faces. Psychological Science, 30(1), 65–79. https://doi.org/10.1177/0956797618813092   
Orben, A. (2020). The Sisyphean cycle of technology panics. Perspectives on Psychological Science, 15(5), 1143–1157. https://doi.org/10.1177/1745691620919372
Pennycook, G., & Rand, D. G. (2019). Cognitive reflection and the 2016 U.S. presidential election. Personality and Social Psychology Bulletin, 45(2), 224–239. https://doi.org/10.1177/0146167218783192  
Pinsker, D. M., McFarland, K., & Stone, V. E. (2011). The Social Vulnerability Scale for older adults: An exploratory and confirmatory factor analytic study. Journal of Elder Abuse & Neglect, 23(3): 246-272. https://doi.org/10.1080/08946566.2011.584049
Teunisse, A. (2022). Gullibility: A review of the literature and devising a self-report measure. Master's thesis, Faculty of Human Sciences, Department of Psychology, Macquarie University. https://doi.org/10.25949/19433804.v1
Teunisse, A. K., Case, T. I., Fitness, J., & Sweller, N. (2020). I should have known better: Development of a self-report measure of gullibility. Personality and Social Psychology Bulletin, 46(3), 408–423. https://doi.org/10.1177/0146167219858641
فصل‌نامه پژوهش‌های کاربردی روانشناختی
دوره 17، شماره 2
تیر 1405
صفحه 267-279
  • تاریخ دریافت: 04 فروردین 1402
  • تاریخ بازنگری: 09 تیر 1402
  • تاریخ پذیرش: 04 شهریور 1402
  • تاریخ اولین انتشار: 20 فروردین 1403
  • تاریخ انتشار: 10 تیر 1405