نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• مرضیه منصوری گندمانی ¹
• رضا پورحسین ²
• کیوان صالحی ³
• زهرا وهابی ⁴

¹ دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران

² استاد، گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

³ دانشیار، گروه روشها و برنامه ریزی آموزشی و درسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

⁴ دانشیار، گروه طب سالمندی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران

چکیده

مراقبت خانوادگی از فرد مبتلا به دمانس، تجربه‌ای پویا و بین‌فردی است که در بستر تعاملات اجتماعی شکل می‌گیرد و به‌شدت از زمینه‌های اجتماعی پیرامون خود تأثیر می‌پذیرد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل اجتماعی اثرگذار بر تجربه مراقبتی مراقبین خانوادگی بیماران مبتلا به دمانس در جامعه ایرانی برپایه رویکردی کیفی، روش نظریۀ داده‌بنیاد و به شیوه سازه‌گرایانه انجام شد. میدان پژوهش شامل مراقبین خانوادگی بیماران مبتلا به دمانس با حداقل شش ماه تجربه مراقبت بود که از میان آن‌ها ۱۳ مراقب (۱۰ زن) به‌روش نمونه‌گیری هدفمند از نوع ملاکی انتخاب شدند و در پژوهش شرکت کردند. برای گردآوری داده‌ها از مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته استفاده شد. فرایند تحلیل همزمان با گردآوری داده‌ها، با تمرکز بر کدگذاری اولیه و متمرکز انجام گرفت و تا مرحله مرتب‌سازی مفهومی، استخراج مقوله‌ها و زیرمقوله‌ها و دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت. طبقه‌بندی مفهومی داده‌ها به استخراج دو مقوله اصلی با پنج زیرمقوله انجامید؛ به‌گونه‌ای که مقوله «تجربه مراقبت در بستر تعاملات اجتماعی بازدارنده» شامل زیرمقوله‌های «مواجهه با واکنش‌های آزاردهنده و مداخلات بی‌جای اجتماعی»، «از‌دست‌رفتن تدریجی پیوندهای اجتماعی» و «تنهایی مراقبتی در سایه مشارکت حداقلی»، و مقوله «تجربه مراقبت در بستر تعاملات اجتماعی تسهیل‌کننده» شامل زیرمقوله‌های «واکنش‌های اجتماعی به‌مثابه منبعی برای تقویت تاب‌آوری و معنh

کلیدواژه‌ها

• دمانس
• مراقبین خانوداگی
• نظریه داده‌بنیاد سازه‌گرایانه
• بافت اجتماعی
• تعاملات اجتماعی

عنوان مقاله [English]

Identifying the Social Context of the Caregiving Experience among Family Caregivers of People with Dementia: A Qualitative Study

نویسندگان [English]

• Marziye Mansouri Gandomani ¹
• Reza Pourhosein ²
• Keyvan Salehi ³
• Zahra Vahabi ⁴

¹ University of Tehran

² 3. Professor, Department of Psychology, Faculty of Psychology and Education, University of Tehran, Tehran, Iran

³ Associate Professor, Department of Educational Administration and Planning, Faculty of Psychology and Education, University of Tehran, Tehran, Iran

⁴ 4. Associate Professor, Department of Geriatric Medicine, School of Medicine, Tehran University of Medical Sciences (TUMS), Tehran, Iran

چکیده [English]

Family caregiving for a person with dementia is an interpersonal experience that takes shape within social interactions and is strongly influenced by the surrounding social context. This study aimed to identify the social factors influencing the caregiving experiences of family caregivers of individuals with dementia in the Iranian context, using a qualitative approach and a constructivist grounded theory methodology. The study population included family caregivers of people with dementia with at least six months of experience; 13 family caregivers (10 women) were selected through purposive sampling and participated in the study. Data were collected through semi-structured interviews. Data analysis was conducted concurrently with data collection using initial and focused coding and proceeded through conceptual ordering and identification of categories and subcategories until theoretical saturation was achieved. Conceptual classification of the findings led to the identification of two main categories and five subcategories. The category “Caregiving experience within inhibiting social interactions” included the subcategories of exposure to distressing reactions and inappropriate social interference, gradual loss of social ties, and caregiving loneliness due to minimal involvement of others. The category “Caregiving experience within facilitating social interactions” included the subcategories of social reactions as a source of strengthening resilience and meaning and sharing

کلیدواژه‌ها [English]

• Dementia
• Family caregivers
• Constructivist grounded theory
• Social context
• Social interactions