نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1
گروه روان‌شناسی تربیتی و مشاوره، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2
گروه روش‌ها و برنامه‌ریزی آموزشی و درسی، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3
گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
4
گروه روان‌شناسی، دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
5
گروه فلسفۀ تعلیم و تربیت، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
چکیده
هدف پژوهش حاضر، شناسایی مؤلفه‌های زیربنایی و ارائۀ چارچوبی مفهومی برای ارتقای اخلاق دانشجویان ایرانی در محیط‌های دانشگاهی بود. این مطالعه با استفاده از رویکرد کیفی و روش نظریه برخاسته از داده‌ها در سطح نظم‌دهی مفهومی انجام گرفت. برای گردآوری داده‌ها، از چند منبع شامل دو بخش اسنادی و میدانی استفاده شد. در بخش اول آموزه‌های قرآن کریم، نهج‌البلاغه و مرامنامه‌های اخلاق دانشجویی دانشگاه‌های معتبر جهان و روان‌شناسی مثبت به‌کار رفت و در بخش میدانی ادراک 67 دانشجوی دانشگاه‌های شهر تهران در سال 1402-1401 با مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته به روایت رویدادهای دربردارندۀ یک مسئلۀ اخلاقی استخراج شد. انتخاب دانشجویان با راهبرد نمونه‌گیری ملاکی انجام گرفت. اشباع داده‌ها در شصت‌وهفتمین مصاحبه به‌دست آمد. داده‌ها با نرم‌افزار MAXQDA-2018 و شیوۀ تحلیلی سازاگرایانه تحلیل شدند. کدهای استخراج‌شده در هردو بخش اسنادی و میدانی تلفیق و در یک چارچوب مفهومی اخلاق در قالب 16 کد فراگیر دسته‌بندی شدند که عبارت‌اند از: صداقت‌محوری، عدالت‌ورزی، خودآگاهی متعالی، امانت‌محوری، قدرشناسی، قانونمندی، احترام، مسئولیت‌پذیری، جرئت‌مندی، نقدورزی، خوش‌بینی، روحیۀ همکاری، مهربانی، بخشایشگری، ازخودگذشتگی، صبوری و مهربانی. در این چارچوب، مصداق‌های مربوط به هر کد اخلاقی در قالب چارچوب مفهومی سه‌وجهی اخلاق دانشجویی، در یکی از سه گروه اخلاق آموزشی، اخلاق پژوهشی و اخلاق عمومی قرار گرفتند. چارچوب مفهومی پیشنهادشده بستر مناسبی برای ارائۀ ابزارهای سنجش اخلاق دانشجویی و طراحی برنامه‌های مداخلاتی در جهت ارتقای اخلاق در میان دانشجویان ایرانی فراهم می‌سازد.
کلیدواژه‌ها
عنوان مقاله English
Identifying the Components and Presenting the Framework of Iranian Student Ethics:A Constructivist Grounded Theory Research
نویسندگان English
Mohammad Khodayarifard
1
Keyvan Salehi
2
Marjan Hassaniraad
1
Mohsen Shokohi Yekta
3
Bagher Ghobari Bonab
3
Saeed Akbary Zardkhaneh
4
Azam Asefnia
5
1
Department of Educational Psychology and Counseling, Faculty of Psychology and Education, University of Tehran, Tehran, Iran.
2
Department of Educational and Curriculum Methods and Planning, Faculty of Psychology and Education, University of Tehran, Tehran, Iran.
3
Department of Psychology and Education of Exceptional Children, Faculty of Psychology and Education, University of Tehran, Tehran, Iran.
4
Department of Psychology, Faculty of Education and Psychology, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran.
5
Department of Philosophy of Education, Faculty of Psychology and Education, University of Tehran, Tehran, Iran.
چکیده English
The objective of the current study was to ascertain the components and establish a framework for the ethics of Iranian students. At the conceptual ordering level, a qualitative approach and grounded theory method were implemented to achieve this objective.Data collection was conducted using a variety of sources, including two distinct categories: documentary and field-based. The documentary section drew inspiration from the ethical charters of prestigious universities worldwide, the teachings of the Holy Quran, Nahj al-Balagha, and positive psychology. Semi-structured interviews were employed to recount events that involved ethical issues in the field-based section, which was based on the perceptions of 67 students from universities in Tehran during the years 2022-2023. Purposive sampling was implemented to determine the enrollment of students. Data saturation was attained during the sixty-seventh interview. The constructivist analytical approach and MAXQDA2018 software were employed to conduct the data analysis. The ethical framework was used to incorporate and categorize the extracted codes from both the documentary and field sections into 16 overarching codes. Consequently, the instances associated with each ethical code were arranged within a three-dimensional conceptual framework of student ethics, which was further divided into three categories: educational ethics, research ethics, and public ethics. The conceptual framework that has been proposed offers a suitable foundation for the development of tools to measure student ethics and the design of intervention programs that are intended to improve the ethical standards of Iranian students.
کلیدواژه‌ها English
Education Ethics
Ethics Model
General Ethics
Research Ethics
Student Ethics
