تدوین مدل علی تحصیل‌گریزی دانش‌آموزان براساس امید اجتماعی و معنا در تحصیل: نقش میانجی اشتیاق تحصیلی

سبزی پور, صائب; حاج حسینی, منصوره; نقش, زهرا; غلامعلی لواسانی, مسعود

doi:10.22059/japr.2026.402314.645349

تدوین مدل علی تحصیل‌گریزی دانش‌آموزان براساس امید اجتماعی و معنا در تحصیل: نقش میانجی اشتیاق تحصیلی

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

صائب سبزی پور ¹

منصوره حاج حسینی ²

زهرا نقش ³

مسعود غلامعلی لواسانی ³

¹ گروه روان‌شناسی تربیتی و مشاوره، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

² دانشیار، گروه روان‌شناسی تربیتی و مشاوره، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

³ گروه روان‌شناسی تربیتی و مشاوره، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

10.22059/japr.2026.402314.645349

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش واسطه‌ای اشتیاق تحصیلی در رابطۀ بین معنای تحصیل و امید اجتماعی با تحصیل‌گریزی دانش‌آموزان انجام گرفت. روش پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی–همبستگی بود. جامعۀ پژوهش شامل دانش‌آموزان پایۀ دوازدهم مدارس دولتی مقطع متوسطۀ دوم شهر اصفهان در سال تحصیلی 1404-1403 بود که به روش نمونه‌گیری تصادفی 500 نفر انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس اشتیاق تحصیلی (AES)، معنای تحصیل (MOE)، امید اجتماعی (SOS) و تحصیل‌گریزی (AAS) بود. تحلیل داده‌ها با مدل‌یابی معادلات ساختاری با نرم‌افزارهای SPSS-22 و AMOS-24 انجام گرفت. یافته‌ها نشان داد ضریب مسیرهای مستقیم از امید اجتماعی (0/42= β؛ 0/001>p) و معنای تحصیل (0/61= β؛ 0/001>p) به اشتیاق تحصیلی و از اشتیاق تحصیلی (0/44= β؛ 0/001>p) به تحصیل‌گریزی معنادار است. همچنین مسیرهای مستقیم از معنای تحصیل (16/0= β؛ 118/0=p) و امید اجتماعی (14/0= β؛ 272/0=p) به تحصیل‌گریزی معنادار نبود، اما هر دو مسیر از طریق میانجی‌گری اشتیاق تحصیلی معنادار بودند. همچنین مسیرهای مستقیم از معنای تحصیل (0/16= β؛ 0/118=p) و امید اجتماعی (0/14= β؛ 0/272=p) به تحصیل‌گریزی معنادار نبود، اما هر دو مسیر از طریق میانجی‌گری اشتیاق تحصیلی معنادار بودند. مدل پژوهش از برازش خوبی برخوردار است. با توجه به نتایج کلی پژوهش، پیشنهاد می‌شود در مدارس با طراحی مداخلات و آموزش‌های لازم برای بهبود شاخص امید اجتماعی و تقویت معنای تحصیل از طریق ارتقای اشتیاق تحصیلی دانش‌آموزان، تحصیل‌گریزی کاهش داده شود.

کلیدواژه‌ها

اشتیاق تحصیلی

امید اجتماعی

تحصیل گریزی

معنای تحصیل

عنوان مقاله English

Developing a Causal Model of Students’ Academic Avoidance Based on Social Hope and Meaning of Education: The Mediating Role of Academic Engagement

نویسندگان English

Saeb Sabzipour ¹

Mansoureh Hajhosseini ²

Zahra Naghsh ³

Masoud Gholamali Lavasani ³

¹ Department of Educational Psychology and Counseling, Faculty of Psychology and Education, University of Tehran, Tehran, Iran.

² Associate Professor, Department of Educational Psychology and Counseling, Faculty of Psychology and Education, University of Tehran, Tehran, Iran.

³ Department of Educational Psychology and Counseling, Faculty of Psychology and Education, University of Tehran, Tehran, Iran.

چکیده English

This study examined the mediating function of academic engagement in the relationship between meaning in education and social hope with academic avoidance among students. The current investigation was applied in purpose and descriptive-correlational in nature. The study population consisted of all 12th-grade students in public secondary schools in Isfahan during the 2024–2025 academic year. Through random sampling, 500 students were selected. The Academic Engagement Scale (AES), the Meaning of Education Scale (MOE), the Social Hope Scale (SOS), and the Academic Avoidance Scale (AAS) were the research instruments. Structural equation modeling (SEM) was implemented with SPSS-22 and AMOS-24 software to analyze the data. The results indicated that the direct paths from social hope (β = 0.42, p <0.001) and meaning in education (β = 0.61, p <0.001) to academic engagement, and from engagement to academic avoidance (β = 0.44, p <0.001), were significant. Nevertheless, the direct pathways from social hope and meaning in education to academic avoidance were not significant, whereas the indirect effects through academic engagement were. The model exhibited a good fit. In general, the reduction of academic avoidance can be achieved by fostering social hope and strengthening meaning in education, which in turn enhances students’ academic engagement.

کلیدواژه‌ها English

Academic Avoidance

Academic Engagement

Meaning of Education

Social Hope

باب‌السلام، ص.، احمدی، ر.، و غضنفری، ا. (1401). پیش‌بینی درگیری تحصیلی بر اساس سرمایه‌های تحولی با میانجی‌گری بهزیستی تحصیلی دانش‌آموزان دختر دورۀ دوم متوسطه. مطالعات آموزش و یادگیری، 14(2)، 238-224.‌ https://doi.org/10.22099/jsli.2023.6951

دیلمی، س.، نقش، ز.، و غلامعلی لواسانی، م. (1404). الگوی ساختاری نقش میانجی مشارکت تحصیلی و امید به تحصیل در رابطۀ بین سرمایه‌های تحولی بیرونی و پایستگی تحصیلی دانش‌آموزان. فصل‌نامه پژوهش‌های کاربردی روانشناختی، 16(1)، 47-27. https://doi.org/10.22059/japr.2025.358547.644608

رئیسی سرمیچی، ر.، و ناستی‌زایی، ن. (1401). اثر خشونت معلم بر تحصیل‌گریزی، خوش‌بینی تحصیلی و سرزندگی تحصیلی دانش‌آموزان. پژوهش در نظام‌های آموزشی، 16(57)، 21-36. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.23831324.1401.16.57.2.1

زاهد بابلان.، ع و کریمیان پور، غ. (1403). واکاوی پدیدۀ تحصیل‌گریزی در دانش‌آموزان مناطق مرزی ثلاث باباجانی: (مطالعه ای پدیدارشناختی). مطالعات آموزشی و آموزشگاهی، 13(1)، 228-217. https://doi.org/10.48310/pma.2024.3561.

زاهد، ع.، کریمی ی.، و معینی‌کیا، ه. (1392). ویژگی‌های روان‌سنجی مقیاس اشتیاق به مدرسه. مطالعات آموزشی و آموزشگاهی، 2(4)، 70-56.‌ https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.2423494.1392.2.4.3.8

صالح اردستانی، س.، و خرمایی، ف. (1395). رابطۀ بین حمایت والدین و تحصیل‌گریزی دانش‌آموزان: نقش واسطه‌ای اهداف پیشرفت. آموزش و ارزشیابی، 11(44)، 167-145. https://sanad.iau.ir/Journal/jinev/Article/972788

صدری، م.، نقش، ز.، و حجازی، ا. (1402). نقش میانجی اشتیاق تحصیلی و بهزیستی تحصیلی در رابطۀ بین جو روانی-اجتماعی کلاس و تاب‌آوری تحصیلی. فصل‌نامه پژوهش‌های کاربردی روانشناختی، 14(3)، 162-143. https://doi.org/10.22059/japr.2023.344877.644306

صدری، م.، گل پرور، م.، آقائی، ا.، و گیلیام، ل. (1400). آموزش بستۀ معنامحور تحصیلی مبتنی بر نظریۀ انسان سالم و آموزش روان‌شناسی مثبت‌نگر بر اشتیاق تحصیلی دانش‌آموزان ایرانی ساکن دانمارک. فصلنامه روان‌شناسی تربیتی، 17(62)، 226-205. https://doi.org/10.22054/jep.2022.61454.3372

عظیمی، ع.، پیراهری، ن.، و پرنیان، ش. (1402).تبیین عوامل تأثیرگذار بر امید اجتماعی در بین شهروندان تهرانی. پژوهش‌های جامعه‌شناسی معاصر، 12(23)، 358-323. https://doi.org/10.22084/csr.2024.28758.2260

عیسی‌زادگان، ع.، حسنی، م.، و احمدیان، ل. (1388). دانشجویان و معنای تحصیل. فصلنامه حکمرانی فرهنگ، 2(7)، 165-147. https://www.jsfc.ir/article_44177.html

غلامی، آ.، و سدرپوشان، ن. (1399). درک تجربۀ زیستۀ علل گریز از مدرسه دانش‌آموزان متوسطۀ دوره اول. پژوهش‌های آموزش و یادگیری، 17(2)، 149-137. https://doi.org/10.22070/tlr.2022.14455.1103

فرازی، ف. (1402). پیش‌بینی تحصیل‌گریزی بر اساس معنای تحصیل، خودکارآمدی تحصیلی و تنش‌گرهای تحصیلی. اندیشه‌های نوین تربیتی، 18(1)، 46-33. https://doi.org/10.22051/jontoe.2021.32463.3111

مرکز آمار ایران (1402). گزارش وضعیت فرهنگی اجتماعی ایران. 38-37. https://amar.org.ir/news/ID/14024

مهریان، ع.، جناآبادی، ح.، و پورقاز، ع. (1398). رابطۀ معنای تحصیلی با استرس ادراک شده و خوش‌بینی تحصیلی در دانش‌آموزان شهر نیشابور. مطالعات روانشناسی تربیتی، 16(33)، 137-156. https://doi.org/10.22111/jeps.2019.4438

میرز، ل.، گامست، گ. و گارینو، ا.ج. (1401). پژوهش چندمتغیری کاربردی. ترجمۀ حسن پاشا شریفی، حمیدرضا حسن آبادی، سیمین‌دخت رضاخانی، مجتبی حبیبی، بلال ایزانلوو و ولی‌الله فرزاد. تهران: انتشارات رشد.

نجفی، ح. (1403). پیش‌بینی موفقیت تحصیلی بر اساس رویکرد یادگیری تلفیقی، انگیزش تحصیلی و درگیری تحصیلی. راهبردهای آموزش در علوم پزشکی، 17(4)، 418-408. http://edcbmj.ir/article-1-2472-fa.html

وزیری مهر، ع.، و سلیمی، س. (1400). مدل‌یابی ساختاری تأثیر امید تحصیلی بر درگیری تحصیلی با نقش میانجی خودکارآمدی تحصیلی. مطالعات روانشناسی تربیتی، 18(44)، 62-73. https://doi.org/10.22111/jeps.2021.6669

References

Azadianbojnordi, M., Bakhtiarpour, S., Makvandi, B., & Ehteshamizadeh, P. (2022). Can academic hope increase academic engagement in Iranian students who are university applicants? Investigating academic buoyancy as a mediator. Journal of Psychologists and Counsellors in Schools, 32(2), 198-206. https://doi.org/10.1017/jgc.2020.31

Azila-Gbettor, E. M., Mensah, C., Atatsi, E. A. &Abiemo, M. K. (2021). Predicting students' engagement from hope and mindfulness. Journal of Applied Research in Higher Edu-cation, 14(4), 1355-1370. https://doi.org/10.1108/JARHE-02-2021-0068

Azimi, A., Pirahari, N., & Parnian, S. (2024). Explaining the Influencing Factors on Social Hope Among Tehrani Citizens. Two Quarterly Journal of Contemporary Sociological Research, 12(23), 323-358. https://doi.org/10.22084/csr.2024.28758.2260 (In Persian)

Babo Isalam. S., Ghazanfari, A., & Ahmadi, R. (2023). Predicting academic engagement through developmental assets mediated by academic well-being of female high school students Studies in Learning & Instruction, 14(2), 224-238. https://doi.org/10.22099/jsli.2023.6951 (In Persian)

Boaler, R., & Bond, C. (2023). Systemic school-based approaches for supporting students with attendance difficulties: A systematic literature review. Educational Psychology in Practice, 39(4), 439-456. https://doi.org/10.1080/02667363.2023.2233084

Boccio, C. M., Cardwell, S. M., & Jackson, D. B. (2025). Adverse childhood experiences and truancy in high school: An analysis of Florida adolescents. Deviant Behavior, 46(2), 111–129. https://doi.org/10.1080/01639625.2024.2336194

Bond, M., Buntins, K., Bedenlier, S., Zawacki-Richter, O., & Kerres, M. (2020). Mapping research in student engagement and educational technology in higher education: A systematic evidence map. International Journal of Educational Technology in Higher Education, 17, 2. https://doi.org/10.1186/s41239-019-0176-8

Bronfenbrenner, U. (1979). The ecology of human development: Experiments by nature and design. Cambridge, MA: Harvard University Press. https://doi.org/10.4159/9780674028845

Deilami, S., Naghsh, Z., & Gholamali Lavasani, M. (2025). Structural Model of Mediating Role of Academic Engagement and Academic Hope in the Relationship between External Development Assets and Students’ Academic Buoyancy. Journal of Applied Psychological Research, 16(1), 27-47. https://doi.org/10.22059/japr.2025.358547.644608 (In Persian)

Demirci, İ. (2020). School engagement and well-being in adolescents: Mediating roles of hope and social competence. Child Indicators Research, 13, 1543–1561. https://doi.org/10.1007/s12187-020-09722-y

Dixson, D. D. & Gentzis, E. (2023). To hope and belong in adolescence: A potential pathway to increased academic engagement for African American males. School Psychology Review, 52(3), 330-342. https://doi.org/10.1080/2372966X.2021.1985927

Escario, J. J., Giménez-Nadal, J. I., & Wilkinson, A. V. (2022). Predictors of adolescent truancy: The importance of cyberbullying, peer behavior, and parenting style. Children and Youth Services Review, 143, 106692. https://doi.org/10.1016/j.childyouth.2022.106692

Eurostat. (2024). Early school leavers down to 9.5% in 2023. https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-eurostat-news/w/ddn-20240523-1

Farazi, F. (2022). Predicting academic avoidance based on the meaning of education, academic self-efficacy and academic stressors. Journal of New Thoughts on Education, 18(1), 33-46. https://doi.org/10.22051/jontoe.2021.32463.3111 (In Persian)

Farquharson, C., McNally, S., & Tahir, I. (2024). Education inequalities. Oxford Open Economics, 3(Supplement_1), i760-i820. https://doi.org/10.1093/ooec/odad029

Foley, K., Gallipoli, G., & Green, D. A. (2014). Ability, parental valuation of education, and the high school dropout decision. Journal of Human Resources, 49(4), 906-944. https://jhr.uwpress.org/content/49/4/906.short

Fornell, C., & Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of Marketing Research, 18(1), 39-50. https://doi.org/10.1177/002224378101800104

Fraysier, K., Reschly, A., & Appleton, J. (2020). Predicting postsecondary enrollment with secondary student engagement data. Journal of Psychoeducational Assessment, 38(7), 882-899. https://doi.org/10.1177/0734282920903168

Garrosa, E., Blanco-Donoso, L. M., Carmona-Cobo, I., & Moreno-Jiménez, B. (2017). How do curiosity, meaning in life, and search for meaning predict college students’ daily emotional exhaustion and engagement? Journal of Happiness Studies, 18, 17-40. https://doi.org/10.1007/s10902-016-9715-3

George, D. & Mallery, M. (2010). SPSS for windows step by step: a simple guide and reference, 17.0 update, (10th ed.). Boston: Pearson

Gholami, A., & Sedrpoushan, N. (2021). Understanding living experiences of 1st grade high schools' Truancy causes. Teaching and Learning Research, 17(2), 137-149. https://doi.org/10.22070/tlr.2022.14455.1103 (In Persian)

Hair, J., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2010) Multivariate data analysis (7th ed.). Upper Saddle River, New Jersey: Prentice Hall.

Hasan, M. K., Uddin, H., Younos, T. B., Mukta, N. A. H., & Zahid, D. (2023). Prevalence of truancy among school-going adolescents in three South Asian countries: Association with potential risk and protective factors. International Journal of Adolescence and Youth, 28(1), 2242480. https://doi.org/10.1080/02673843.2023.2242480.

Henderson-King, D., & Smith, J. (2006). Meaning in education for university students: Academic motivation and personal values as predictors. Social Psychology of Education, 9, 195-221. https://doi.org/10.1007/s11218-006-0006-4

Issazadegan, A., Hassani, M., & Ahmadian, L. (2009). University students and meanings of education. Strategy for Culture, 2(7), 147-165. https://www.jsfc.ir/article_44177.html?lang=en (In Persian)

Jiang, C., Chen, S., & Jiang, S. (2025). Escape from school: Linking school climate, bullying victimization, resilience and school truancy in a moderated mediation model. Child and Adolescent Social Work Journal, 42, 389-397. https://doi.org/10.1007/s10560-024-00965-0

Jin, B., & Kim, Y. C. (2019). Rainbows in the society: A measure of hope for society. Asian Journal of Social Psychology, 22(1), 18-27. https://doi.org/10.1111/ajsp.12339

Kearney, C. A., Gonzálvez, C., Graczyk, P. A., & Fornander, M. J. (2019). Reconciling contemporary approaches to school attendance and school absenteeism: Toward promotion and nimble response, global policy review and implementation, and future adaptability (Part 1). Frontiers in Psychology, 10, 2222. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2019.02222

Keppens, G., & Spruyt, B. (2018). Truancy in Europe: Does the type of educational system matter? European Journal of Education, 53(3), 414-426. https://doi.org/10.1111/ejed.12282

Lawrence, D., Dawson, V., Houghton, S., Goodsell, B., & Sawyer, M. G. (2019). Impact of mental disorders on attendance at school. Australian Journal of Education, 63(1), 5-21. https://doi.org/10.1177/0004944118823576

Liu, Y., Di, S., Zhang, Y., & Ma, C. (2023). Self-Concept clarity and learning engagement: The sequence-mediating role of the sense of life meaning and future orientation. International Journal of Environmental Research and Public Health, 20(6), 4808. https://doi.org/10.3390/ijerph20064808

Marques, S. C., Gallagher, M. W., & Lopez, S. J. (2017). Hope-and academic-related outcomes: A meta-analysis. School Mental Health, 9, 250-262. https://doi.org/10.1007/s12310-017-9212-9

Martins, J., Cunha, J., Lopes, S., Moreira, T., & Rosário, P. (2022). School engagement in elementary school: A systematic review of 35 years of research. Educational Psychology Review, 34, 793-849. https://doi.org/10.1007/s10648-021-09642-5

Mehriyan, E., Jenaabadi, H., & Pourghaz, A. (2019). The relationship between meaning of education with perceived stress academic optimism. Journal of Educational Psychology Studies, 16(33), 137-156. https://doi.org/10.22111/jeps.2019.4438 (In Persian)

Mireles-Rios, R., Rios, V. M., & Reyes, A. (2020). Pushed out for missing school: The role of social disparities and school truancy in dropping out. Education Sciences, 10(4), 108. https://doi.org/10.3390/educsci10040108

Meyers, L. S., Gamst, G., & Guarino, A. J. (2022). Applied multivariate research. (H. Pashasharfi, V. Farzad, S. D. Razakhani, H. R. Hasanabadi, B. Izanldo, & M. Habibi. Trans). Tehran: Roshd Publishers. (Original work published 2013) (In Persian)

Mulvey, K. L., Cerda‐Smith, J., Joy, A., Mathews, C., & Ozturk, E. (2023). Factors that predict adolescents' engagement with STEM in and out of school. Psychology in the Schools, 60(9), 3648-3665. https://doi.org/10.1002/pits.22946

Najafi, H. (2024). Predicting Academic Achievement Based on the Blended Learning Approach, Academic Motivation, and Academic Engagement. Education Strategies in Medical Sciences, 17(4), 408-418. http://edcbmj.ir/article-1-2472-en.html (In Persian)

Parviainen, M., Aunola, K., Torppa, M., Poikkeus, A. M., & Vasalampi, K. (2020). Symptoms of psychological ill-being and school dropout intentions among upper secondary education students: A person-centered approach. Learning and Individual Differences, 80, 101853. https://doi.org/10.1016/j.lindif.2020.101853

Raiesi Sarmichi, R., & Nastiezaie, N. (2022). The effect of teacher violence on academic avoidance, academic optimism and academic vitality of students. Journal of Research in Educational Systems, 16(57), 21-36. https://www.jiera.ir/article_161598.html?lang=en (In Persian)

Ramberg, J., Brolin Låftman, S., Fransson, E., & Modin, B. (2019). School effectiveness and truancy: A multilevel study of upper secondary schools in Stockholm. International Journal of Adolescence and Youth, 24(2), 185-198.‌ https://doi.org/10.1080/02673843.2018.1503085

Reschly, A. L., & Christenson, S. L. (2006). Prediction of dropout among students with mild disabilities: A case for the inclusion of student engagement variables. Remedial and Special Education, 27(5), 276-292. https://doi.org/10.1177/07419325060270050301

Sadri, M. R., Golparvar, M., Aghaei, A. & Gilliam, L. (2021). The effectiveness of academic meaning oriented training package on the basis of healthy human theory and positive psychology training on academic engagement in Iranian students in Denmark. Educational Psychology, 17(62), 205-226. https://doi.org/10.22054/jep.2022.61454.3372 (In Persian)

Sadri, M., Naghsh, Z., & Hejazi, E. (2023). The mediating role of academic passion and academic well-being in the association between classroom socio-mental climate and academic resilience. Journal of Applied Psychological Research, 14(3), 143-162. https://doi.org/10.22059/japr.2023.344877.644306 (In Persian)

Saleh Ardestani,S & Khormaei, F. (2019). Relationship between parental support and academic avoidance: The mediating role of achievement goals. Instruction and Evaluation, 11(44), 145-167. https://sanad.iau.ir/en/Journal/jinev/Article/972788 (In Persian)

Santos, A. C., Simões, C., Branquinho, C., & Arriaga, P. (2023). Truancy: The relevance of resilience-related internal assets, student engagement and perception of school success in youth living with parents and in residential care. Child Abuse & Neglect, 142(1), 105819. https://doi.org/10.1016/j.chiabu.2022.105819

Sinval, J., Oliveira, P., Novais, F., Almeida, C. M., & Telles-Correia, D. (2025). Exploring the impact of depression, anxiety, stress, academic engagement, and dropout intention on medical students' academic performance: A prospective study. Journal of Affective Disorders, 368, 665-673. https://doi.org/10.1016/j.jad.2024.09.116

Skinner, E. A., Rickert, N. P., Vollet, J. W., & Kindermann, T. A. (2022). The complex social ecology of academic development: A bioecological framework and illustration examining the collective effects of parents, teachers, and peers on student engagement. Educational Psychologist, 57(2), 87-113. https://doi.org/10.1080/00461520.2022.2038603

Smithikrai, C., Homklin, T., Pusapanich, P., Wongpinpech, V., & Kreausukon, P. (2018). Factors influencing students’ academic success: The mediating role of study engagement. The Journal of Behavioral Science, 13(1), 1-14. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/IJBS/article/view/100674

Snyder, C. R. (2002). Hope theory: Rainbows in the mind. Psychological Inquiry, 13(4), 249-275. https://doi.org/10.1207/S15327965PLI1304_01

Sosu, E. M., Dare, S., Goodfellow, C., & Klein, M. (2021). Socioeconomic status and school absenteeism: A systematic review and narrative synthesis. Review of Education, 9(3), e3291. https://doi.org/10.1002/rev3.3291

Szabó, L., Zsolnai, A., & Fehérvári, A. (2024). The relationship between student engagement and dropout risk in early adolescence. International Journal of Educational Research Open, 6, 100328. https://doi.org/10.1016/j.ijedro.2024.100328

Tong, P., & An, I. S. (2024). Review of studies applying Bronfenbrenner's bioecological theory in international and intercultural education research. Frontiers in Psychology, 14, 1233925. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1233925

United Nations International Children's Emergency Fund (UNICEF). (2016). In 10 countries with highest out-of-school rates, 40 per cent of children are not accessing basic education. https://www.unicef.org/media/media_92700.html

Vazirimehr, A., & Salimi, S. (2021). Structural modeling the effect of academic hope on academic involvement with the mediating role of academic self-efficacy. Journal of Educational Psychology Studies, 18(44), 73-62. https://doi.org/10.22111/jeps.2021.6669 (In Persian)

Virtanen, T. E., Räikkönen, E., Engels, M. C., Vasalampi, K., & Lerkkanen, M. K. (2021). Student engagement, truancy, and cynicism: A longitudinal study from primary school to upper secondary education. Learning and Individual Differences, 86, 101972. https://doi.org/10.1016/j.lindif.2021.101972

Wang, M. T., & Fredricks, J. A. (2014). The reciprocal links between school engagement, youth problem behaviors, and school dropout during adolescence. Child Development, 85(2), 722-737. https://doi.org/10.1111/cdev.12138

Wang, M. T., Willett, J. B., & Eccles, J. S. (2011). The assessment of school engagement: Examining dimensionality and measurement invariance by gender and race/ethnicity. Journal of school psychology, 49(4), 465-480. https://doi.org/10.1016/j.jsp.2011.04.001

Zahed Bablan, A., & karimianpour, G. (2024). Investigation of the phenomenon of avoidance in students of Salas Babajani border areas: (Phenomenological Study). Educational and Scholastic studies, 13(1), 217-228. https://doi.org/10.48310/pma.2024.3561 (In Persian)

Zahed, A., Karimi Yousefi, S. H., & Moeini Kia, M. (2014). Psychometric properties of the scale of interest in school. Educational and Scholastic studies, 2(4), 56-70. https://pma.cfu.ac.ir/article_222.html (In Persian)

Zhong, Y., Busser, J., Shapoval, V., & Murphy, K. (2021). Hospitality and tourism student engagement and hope during the COVID-19 pandemic. Journal of Hospitality & Tourism Education, 33(3), 194–206. https://doi.org/10.1080/10963758.2021.1907197