تاثیر آموزش مسئله محور بر مهارت‌های زندگی دانش‌آموزان دختر پایه هفتم

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد تحقیقات آموزشی دانشگاه تهران ، تهران، ایران

2 عضو هیأت علمی دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 کارشناس ارشد ریاضی محض

4 استادیار دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده

مهارت ‌های زندگی، مهارت ‌های شخصی و اجتماعی هستند که آموزش و یادگیری آن‌ ها، زمینه‌ ای را فراهم می ‌نماید تا افراد بتوانند در مورد خود و انسان‌ های دیگر و کل اجتماع به ­طور موثر و شایسته ‌عمل‌ نمایند. هدف پژوهش حاضر، اندازه‌ گیری تاثیر آموزش مسئله ‌محور بر مهارت‌های زندگی دانش ‌آموزان دختر پایه هفتم بود. بدین ‌منظور از طرح پیش ‌آزمون ـ پس ‌آزمون با گروه کنترل استفاده گردید. آزمودنی ‌ها 24 نفر از دانش ‌آموزان دختر پایه هفتم بودند که از طریق نمونه‌ گیری در دسترس انتخاب شده و با انتساب تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. داده ‌ها با استفاده از پرسشنامه استاندارد مهارت‌ های زندگی (ساعتچی و همکاران، 1389) گردآوری‌ شد. برنامه آموزش مسئله محور در 8 جلسه 2 ساعته به صورت هفتگی بر روی گروه آزمایش اجرا گردید. برای تحلیل‌داده ‌ها از تحلیل کواریانس چندمتغیره استفاده شد. نتایج نشان داد که آموزش مسئله محور بر میزان مهارت ‌‌های زندگی نظیر مهارت خودآگاهی، ارتباط‌ های انسانی، روابط بین فردی، حل مسئله و تصمیم ‌گیری، بهداشت و سلامت روانی، مشارکت و همکاری،  تفکر خلاق و تفکر انتقادی به­ طور معناداری موثر است. یافته‌‌ ها نشان داد که آموزش مسئله محور می ‌تواند به‌ عنوان روشی مفید و کارآمد، برای نوجوانان در مقابله با مشکلات و مسائل زندگیشان مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The effect of problem-based learning on life skills in seventh grade students

نویسندگان [English]

  • Zahra karimian 1
  • Keyvan Salehi 2
  • Reza Firozjah Najania 3
  • Ali Moghadamzadeh 4
1 M.A. Student, University of Tehran, Tehran, Iran
2 Faculty Member, Faculty of Psychology and Education, University of Tehran, Tehran, Iran
4 Faculty Member, Faculty of Psychology and Education, University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده [English]

Life skills are personal and social skills that kids and teenagers have to learn them so they can act effective and properly about themselves and other people and the whole community. The aim of present study was studying the effect of problem-based learning on life skills in seventh grade female students. For this purpose, the pre-test and post-test control group was used.24 eligible seventh grade female students were selected through sampling and they placed in two experimental and control group by random (each group contains of 12 students).data were collected by using standard questionnaire life skills. (Saatchi et al.1389). Problem-based learning was done in 8 sessions and every session was about 2 hours. The sessions were weekly and were done on the experimental group. For analyzing the data multivariate covariance was used. The results showed that problem-based learning is effective on life skills such as self-awareness, human relations; inter personal communication, problem solving and decision making, health and mental health, partnership and cooperation, and creative thinking. According to the results of study, problem-based learning can be a useful method for teenagers to deal with their problems in life

کلیدواژه‌ها [English]

  • Problem-based learning
  • life skills
  • students
  • teenager girl

برزآبادی فراهانی، علی و آقایی دوست، ملینا (1389). مهارت‌های زندگی. تهران: مرکز آموزش و تحقیقات صنعتی ایران.

کلینک، کریس.ال (1381). مهارت‌های زندگی، ترجمه شهرام محمدخانی، تهران: اسپند هنر.

ساعتچی. محمود ، کامکاری. کامبیز، عسکریان. مهناز (1389). آزمونهای روان شناختی، نشر ویرایش .

شعبانی، حسن (1389). مهارت‌های آموزشی: روش‌ها و فنون تدریس. تهران: انتشارات سمت.

لاکانی ، مژگان‌؛ باقرشاهی، زهرا؛ محمدزاده، زینب؛ محمدی، کبری و ابوالقاسمی، مهیار (1385). آموزش مهارت‌های زندگی. معاونت آموزشی و پرورشی اداره آموزش:سازمان هلال احمر.

ادیب، یوسف (1385). بررسی میزان دستیابی نوجوانان ایرانی به مهارت‌های زندگی. فصلنامه علمی ـ پژوهشی روان‌شناسی دانشگاه تبریز، 1(4).

ادیب، یوسف و فردانش، هاشم (1382). مهارت‌های زندگی مورد نیاز دانش‌آموزان مقطع راهنمایی. دوماهنامه علمی پژوهشی دانشور رفتار، 10(3)، 13-28.

ارجمندنیا، علی اکبر؛ غیاثی ندوشن، سعید؛ خوشنام، مژگان و مقیمیان شیاده، مایده(1390). فراتحلیل پژوهش‌های انجام شده در حوزه آداب و مهارت‌های زندگی در ایران. فصلنامه برنامه‌ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، شماره 12،  105-146.

اسدی، مهدیه السادات؛ آقایی، اصغر و آتش‌پور، احمد(1390). تاثیر آموزش مهارت‌های زندگی بر هوش مصنوعی دانش‌آموزان دختر دبیرستانی.فصلنامه علمی ـ پژوهشی زن و فرهنگ،3(9)،  21-31.

بخشایش، علیرضا و دهقان زردینی، راضیه(1392). اثربخشی آموزش مهارت حل مسئله بر کاهش مشکلات رفتاری دانش‌آموزان. مجله علوم رفتاری، 7(4) ، 347 ـ 353.

بندک، موسی؛ ملکی، حسن؛ عباسپور، عباس و ابراهیمی قوام، صغری (1393). بررسی تاثیر آموزش مهارت‌های زندگی بر خلاقیت دانش‌آموزان. فصلنامه علمی ـ پژوهشی ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی، 4(1)،  189-200.

پاکدامن ساوجی، آذر؛ گنجی، کامران و احمدزاده، احمد(1391). تاثیر آموزش مهارت‌های زندگی بر انگیزش پیشرفت و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان. فصلنامه علمی ـ پژوهشی رفاه اجتماعی،12(47)، 245-265.

پنجه‌پور، مجتبی و عطایی، نگار(1390). مقایسه روش آموزش مسئله محور با روش استاد محور در تدریس بیوشیمی متابولیسم. مجله ایرانی آموزش در علوم پژشکی، 11(9) ، 1325-1388.

ثمری، علی اکبر و لعلی فاز، احمد(1384). مطالعه اثربخشی آموزش مهارت‌های زندگی بر استرس خانوادگی و پذیرش اجتماعی. فصلنامه اصول بهداشت روانی، 7(25) ، 47-55.

جمالی پاقلعه، زیور؛ جمالی پاقلعه، سمیه؛ نظری بدیع، مرضیه و جدیدی فیقان، مهناز(1393). تاثیر آموزش مهارت‌های زندگی بر سازگاری اجتماعی و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان دختر نوجوان. دانش و پژوهش در روان‌شناسی کاربردی، 15(4)، 121-129.

جوادی‌پور، محمد؛ عزیزی، پروین و نوروززاده، رضا(1393). ﻣﻴﺰان ﺗﺤﻘﻖ اﻫﺪاف ﻣﻬﺎرت ﻫﺎی زﻧـﺪﮔﻲ در داﻧﺶ آﻣﻮز اﺑﺘﺪاﻳﻲ. دوﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ ﻋﻠﻤﻲ  - ﭘﮋوﻫﺸﻲ داﻧﺸﮕﺎه ﺷﺎﻫﺪ،21(4)، 113- 128. 

حقیقی، جمال؛ موسوی، محمد؛ مهرابی زاده هنرمند، مهناز و بشلیده، کیومرث (1385). بررسی تاثیر آموزش مهارت‌های زندگی بر سلامت روانی و عزت نفس دانش‌آموزان دختر سال اول مقطع متوسطه. مجله علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه چمران اهواز، 1، 61-78.

خوشابی، کتایون؛ نیکخواه، حمیدرضا و مرادی، شهرام(1387). بررسی میزان آگاهی دانشجویان دختر دانشگاه‌های شهر تهران از مهارت‌های زندگی. مجله علمی دانشگاهی دانشگاه علوم پژشکی و خدمات بهداشتی درمانی همدان، 15(2)،  67-72.

دوکانه‌ای فرد، فریده(1386). تاثیر آموزش مهارت‌های زندگی بر افزایش عزت نفس و کاهش کم‌رویی دانشجویان. فصلنامه اندیشه‌های تازه در علوم تربیتی، 2(3)،  43-56.

زهتاب نجفی، عادله و سالمی، صفورا(1391). اثربخشی آموزش مهارت‌های زندگی در کاهش اضطراب زنان مطلقه. فصلنامه علمی ـ پژوهشی زن و فرهنگ، 4(13) ، 85-93.

سالک حدادی، نگار و بدری، رحیم(1392). بررسی تاثیر آموزش مهارت‌های زندگی بر سبک‌های مقابله‌ای. فصلنامه آموزشی و ارزشیابی، 6(22)،  79-94.

سپاه منصور، مژگان(1386). تاثیر آموزش مهارت‌های زندگی بر انگیزه پیشرفت، خود احترامی و سازگاری اجتماعی. اندیشه و رفتار، 2(6)، 85-93.

غریبی، حسن و قلی زاده، زلیخا(1386). سطح مهارت‌های زندگی دانش‌آموزان راهنمایی و متوسطه استان کردستان. فصلنامه اندیشه‌های تازه در علوم تربیتی،  117-141.

کریمی، فریبا و فکری، سعید(1392). سنجش مهارت‌های زندگی دانش‌آموزان پایه اول متوسطه. فصلنامه آموزش و ارزشیابی، 6(22)،  73-85.

گنجه، علیرضا؛ دهستانی، مهدی و زاده محمدی، علی (1392). مقایسه اثربخشی آموزش مهارت حل مسئله و هوش هیجانی در کاهش پرخاشگری دانش‌آموزان پسر دبیرستانی. دانش و پژوهش در روان‌شناسی کاربرزی، 14(2)،  38ـ50.

محمودی، مریم؛ زهراکار، کیانوش و شعبانی، حسن(1392). اثربخشی آموزش مهارت‌های زندگی بر بهبود کیفیت زندگی دانشجویان. روان‌شناسی تحولی، روان‌شناسی ایرانی، 10(37)،  71-79.

نوحی، عصمت؛ عباس زاده، عباس؛ مداح سادات، سیدباقر و برهانی، فریبا(1391). تجارب یادگیری مشارکتی در آموزش مسئله محور. مجله تحقیقات کیفی در علوم سلامت،1(4)، 255-267.

ولی‌پور، احمد؛ بالویی جامخانه، عزت الله و سقایی، سحر(1392).بررسی و مقایسه مهارت‌های زندگی بر میزان رضایت از زندگی دانش‌آموزان. فصلنامه علمی ـ پژوهشی تحقیقات مدیریت آموزشی، 4(4)، 39-56.

یارمحمدی واصل، مسیب؛ نارنجی‌ها، هومان و رفیعی، حسن(1389). ساخت و اعتباریابی آزمون مهارت‌های زندگی در افراد وابسته به مواد. فصلنامه علمی ـ پژوهشی رفاه اجتماعی،10(29)،  151-176.

Albertyn, R.M., Kappa, C.A., & Croenewald, C.J. (2001). Patterns of empover ment in indiridualas through the course of a life skills program. Journal of stuien in the education of adults, 33(2), 20-78.

Azer, S.A. (2001). Problem-based learning. A critical review of its educational objectives and the rationale for its use. Saudi Med; 22(4), 299-305

Botvin, G.J., & Griffin K.W. (2005). Prevention Science, drug a buse prevention, and life skills Training: Comments on the state of the Science. Journal of Expermental Criminology, 1, 63-78.

Bowed, A.D. (1992). Integration and mains treming in cultural contex: cancdian and American approaches. International Journal of Disability: Development and Education, 39(1), 19-31.

Buhler, A., Schorder, E., & Silbereisen, R.K. (2008). The role of life skills promotion in substance abuse prevention: amediation analysis. Health Education Research, 23(4), 300-321.

Celia, L.M., & Gordon, P.R.(2001). Using problem-based learning to promote critical thinking in an orientation program for novice nurses. J Nurses Staff Dev; 17(1): 7-12.

Day, R.,  & Salsali, M.(2000). Problem based learning in collaborative pilot baccalaureate nursing programs: a project of the faculty of nursing Canada. Alberta University Press; 15(4): 5-22.

Gokhale, A.A. (1995). Collaborative learning enhances critical thinking. Journal of Technology Education; 7(1): 219-29.

Rosing, J. (1997). Teaching Biochemistry at a medical faculty with a problem-based learning system; 25(2), 71-74.

Schneider, P., & Zimman, W.F. (1998). Need assessment about life skill training program in Germanian students. Journal school psycho, 2,142 – 151.

Wichroski, M.A. (2000). Facilitating Self steem and social supports in a Family life skills program. Journal of women and Social work, 15(2), 217-277.

Wilburn, V.R., & Smith, D.E. (2005). Stress, self esteem and social ideation in late adolescents, Journal of Adolescents, 40, 33-45.

Wilburn, V.R., & Smith, D.E. (2005). Stress, self esteem and social ideation in late adolescents, Journal of Adolescents, 40, 33-45.