مدل‌یابی رابطه کمال‌گرایی و سلامت روان با بررسی نقش واسطه‌ای متغیرهای اهمال‌کاری ‌تحصیلی و خودناتوان‌سازی ‌تحصیلی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 ﮐﺎرﺷﻨﺎﺳﯽ ارﺷﺪ روانﺷﻨﺎﺳﯽ، مدیر کانون خانواده اسلامی

2 استادیار دانشکده‌ روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده

پژوهش حاضر با هدف ارائه مدلی برای رابطه بین کمال‌گرایی و سلامت روان با بررسی نقش واسطه‌ای متغیرهای اهمال‌کاری ‌تحصیلی و خودناتوان‌سازی ‌تحصیلی به کمک روش تحلیل مسیر انجام پذیرفت. جامعه آماری پژوهش شامل ۳۰۰ نفر از دانشجویان دختر و پسر دانشکده روان­شناسی و علوم‌تربیتی دانشگاه تهران بود که به روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند. از شرکت کننده­ها خواسته شد پرسش‌نامه‌های کمال‌گرایی فراست (FMPS)، سلامت‌عمومی (GHQ-28)، اهمال‌کاری‌تحصیلی سولومون و راثبلوم و پرسش‌نامه خودناتوان‌سازی تحصیلی  (ASHS)شوینگر و استینسمر را تکمیل کنند. داده‌های به‌دست آمده با روش آماری تحلیل مسیر مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته­ها نشان داد رابطه کمال‌گرایی با اهمال‌کاری و رابطه کمال‌گرایی با خودناتوان‌سازی مثبت و معنی‌دار است و رابطه کمال‌گرایی با سلامت روان منفی و معنی‌دار است. رابطه اهمال‌کاری با خودناتوان‌سازی مثبت و معنی‌دار و با سلامت روان و رابطه خودناتوان‌سازی با سلامت روان منفی و معنی‌دار است. همچنین اثر غیرمستقیم کمال‌گرایی بر سلامت روان به‌واسطه اهمال‌کاری و کمال‌گرایی بر سلامت روان به‌واسطه خودناتوان‌سازی منفی و معنی‌دار است. نتایج نشان داد که متغیرهای کمال‌گرایی، اهمال‌کاری و خودناتوان‌سازی ۵۴ درصد از واریانس سلامت روان را پیش‌بینی می‌کنند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Modeling of the relationship between perfectionism and mental-health by examining the mediating role of academic perocrastination and academic self-handicapping

نویسندگان [English]

  • Seyed Mohammad Hadi Hakim 1
  • Zahra Naghsh 2
1 manager of islamic family
2 Department of Educational Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, University of Tehran
چکیده [English]

The research has been prepared to propose a model showing the relation between perfectionism and mental health by studying the mediating role of variables such as academic procrastination and academic self-handicapping with the help of path analysis method. The study covered 300 subjects of both sexes who were students of Psychology Faculty of Tehran University. To study the variables of the research, the subjects filled the following questionnaires: The F-Multidimensional Perfectionism Scale(FMSP-18), General Health Questionnaire(GHQ-28), academic procrastination by LJ Solomon & ED Roth-Blum and Academic Self-Handicapping Scale(ASHS). We found that there's a high correlation between the variables and they are statistically significant. The relation between perfectionism and procrastination as the relation between perfectionism and handicapping is also significant and positive and the relation between perfectionism and mental-health is negative and significant. Also, the relation between procrastination and self-handicapping is positive & significant and the relation between procrastination with mental health is negative and significant. Moreover, the perfectionism indirect effect on mental health by procrastination is negative and significant. Same result is seen by the effect of perfectionism on mental health; negative and significant. The results showed that the variables: perfectionism, procrastination and self-handicapping predict 54% of the mental health variance.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Perfectionism
  • Mental-Health
  • Academic Procrastination
  • Academic Self-Handicapping
احمدی سروندی، فاطمه (1395). رابطه بین حمایت اجتماعی و سلامت‌روان با خودناتوان‌سازی‌تحصیلی دانش‌آموزان دوره متوسطه شهر سنگر. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی‌واحد رشت.

بساک‌نژاد، سودابه (1388). رابطه حرمت خود، کمال گراِیی و خودشیفتگی با خودناتوان‌سازی در گروهی از دانشجویان. مجله روان‌شناسی، دوره 13، شماره 1 (پیاپی 49)، ص 84-69.

پوررضائیان، هدی؛ گلزاری، محمود؛ برجعلی، احمد (1394). سلامت عمومی و ویژگی‌های شخصیتی: ملاک‌هایی برای تعیین سازگاری و ناسازگاری در انواع کمال‌گرایی. فصل‌نامه پژوهش‌های کاربردی روان‌شناختی، 6 (2)، 15-37.

پیرخائفی، علیرضا؛ برج‌علی احمد؛ دلاور، علی؛ اسکندری، حسین؛ (1389). روانشناسی، مجله روانشناسی تربیتی، شماره 17، ص 87 – 106.

تابع‌بردبار، فریبا؛ رستگار، احمد (1394). مدل روابط ویژگی‌های شخصیت و خودناتوان‌سازی‌تحصیلی: نقش واسطه‌ای اهداف پیشرفت. مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی، 15(68)، ص 530-542.

تمنایی فر، محمدرضا؛ سلامی‌محمدآبادی، فاطمه؛ دشتبان زاده، سمیه (1390). رابطه سلامت‌روان و شادکامی‌با موفقیت تحصیلی دانشجویان، فرهنگ در دانشگاه اسلامی‌47، سال پانزدهم، شماره 2.

تمنائی‌فر، محمدرضا؛ منصوری نیک، اعظم (1392). تبیین اهمال‌کاری‌تحصیلی بر اساس صفات شخصیتی، کمال‌گرایی و رضایت از زندگی دانشجویان. فصل‌نامه انجمن آموزش عالی ایران، سال پنجم، شماره چهارم، صفحه 167.

توتونچی، مریم؛ سامانی، سیامک؛ زندی‌قشقایی، کرامت اله (1391). نقش واسطه‌گری خودپنداره برای کمال‌گرایی و سلامت‌روان در نوجوانان شهر شیراز. مجله دانشگاه علوم پزشکی فسا، سال دوم، شماره 3، صفحه 210.

حسین زاده، مهدی (1388). بررسی رابطه اهمال‌کاری‌تحصیلی، کمال‌گرایی، اضطراب و شیوه‌های مقابله با استرس در بین دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی‌مشهد، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه ارومیه.

حسینیان، سیمین؛ قاسم‌زاده، سوگند؛ نیکنام، ماندانا (1390). رابطه هوش هیجانی و هوش معنوی با سلامت‌روانی در دانشجویان دختر. فصل‌نامه پژوهش‌های کاربردی روانشناختی، 2 (3)، 71-82.

ذرراتی، ناهید؛ خیّر، محمد (1393). پیش‌بینی سلامت‌روان بر اساس ابعاد کمال‌گرایی و اهمال‌کاری در دانشجویان پزشکی. راهبردهای توسعه در آموزش پزشکی، 1(1): 1- 10.

رئوف، کوثر (1395). مدل‌یابی تأثیر کمال‌گرایی بر اهمال‌کاری‌تحصیلی با بررسی نقش واسطه‌ای خودکارآمدی تحصیلی، عزت‌نفس و خودناتوان‌سازی‌تحصیلی. دانشگاه الزهرا(س)، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، پایان نامه کارشناسی ارشد، صفحه 4.

رئیسی، فاطمه؛ هاشمی‌شیخ‌شبانی، اسماعیل؛ فاتحی‌زاده، مریم (1383). رابطه خودناتوان‌سازی‌تحصیلی دانش آموزان با اهداف تسلط، عملکردگرا و عملکردگریز دانش آموز، والدین، معلم و کلاس. تازه‌های علوم شناختی، سال ششم، شماره سوم و چهارم، ص 93-110.

زارع، حسین؛ محبوبی، طاهر؛ سلیمی، حسین (1394). تأثیر آموزش شناحتی ارتقاء امید بر کاهش اهمال‌کاری و خودناتوان‌سازی‌تحصیلی دانشجویان دانشگاه پیام نور بوکان. نشریه علمی‌ پژوهشی آموزش و ارزشیابی، سال هشتم، شماره سی و دو، ص 93-110.

شیخی، محسن؛ فتح آبادی، جلیل؛ حیدری، محمود (1392). ارتباط اضطراب، خودکارامدی و کمال‌گرایی با اهمال‌کاری در تدوین پایان نامه، فصلنامه علمی‌پژوهشی روانشناسی تحولی، 9(35)، 283-295.

طیبی‌خرمی، حمید؛ 1387. پیش‌بینی سلامت‌روان و پیشرفت تحصیلی بر اساس آگاهی فراشناختی. دانشگاه شیراز، پایان نامه کارشناسی ارشد، صفحه 7-8.

عباس‌پور، پرستو؛ احمدی، سارا؛ احمدی، سیدمجتبی؛ سیدی اصل، سیدتیمور (1393). نقش سبک‌های دلبستگی و کمال‌گرایی در پیش‌بینی سلامت‌روان دانشجویان، مجله تحقیقات بالینی در علوم پیراپزشکی. سال سوم، شماره سوم، صفحه 160.

قورزهی، اصغر (1392). بررسی رابطه سطح سلامت‌عمومی‌با اهمال‌کاری در بین کارمندان ادارات شهرستان زهک. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه سیستان و بلوچستان، دانشکده ادبیات و علوم انسانی.

گوروئی، محمد؛ خیّر، محمد؛ هاشمی، لادن (1390). بررسی رابطه بین کمال‌گرایی و خودپنداره تحصیلی با توجه به نقش واسطه‌ای اهمال‌کاری‌تحصیلی در دانشجویان. روش‌ها و مدل‌های روان‌شناختی، سال دوم، ویژه نامه نیمسال دوم 1390، صفحه 138-139.

مرادی، مسعود؛ فتحی، داوود؛ غریب‌زاده، رامین؛ فائیدفر، زیبا (1395). مقایسه فرسودگی تحصیلی، اهمال‌کاری‌تحصیلی و احساس تنهایی در دانش آموزان با و بدون ناتوانی‌های یادگیری. مجله پزشکی ارومیه، دوره بیست و هفتم، شماره سوم، صفحه 249.

میدانی، مرضیه؛ حیدری، علیرضا؛ بختیارپور، سعید (1390). رابطه انسجام خانوادگی، استقلال عاطفی و سازگاری با خودناتوان‌سازی‌تحصیلی دردانش آموزان دختر و پسر مقطع سوم راهنمایی شهر اهواز. پژوهش‌نامه تربیتی دانشگاه آزاد اسلامی‌واحد بجنورد، شماره بیست و ششم، صفحه 168.

نیکنام، ماندانا؛ (1388). ارتباط و مقایسه باورهای کمال‌گرایی (مثبت و منفی) با رفتارهای خودناتوان‌ساز در دانشجویان سال سوم دانشگاه تهران، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه الزهراء (س).

ولی‌زاده، زهرا؛ احدی، حسن؛ حیدری، محمود؛ مظاهری، محمدمهدی؛ کجباف، محمدباقر (1395). رابطه ساختاری کمال‌گرایی، خودکارآمدی، جهت‌گیری هدفی و علاقه به رشته با اهمال‌کاری‌تحصیلی دانشجویان. اندیشه‌های نوین تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه الزهرا (س)، دوره 12، شماره 2.

هاشمی، لادن؛ لطیفیان، مرتضی (1392). کمال‌گرایی و اهمال‌کاری‌تحصیلی: بررسی نقش واسطه ای اضطراب امتحان، فصلنامه شخصیبت و تفاوت‌های فردی، سال دوم، شماره 3.

همتی پویا، سمیه (1394). بررسی ارتباط خود نظارتی و کمال‌گرایی مثبت و منفی با تعلل ورزی دانش آموزان دختر دبیرستانی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد گرایش روانشناسی بالینی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهراء تهران.

Ackerman, D. S. & Gross, B. L. (2005). My instructor made me do it: Taskcharacteristics of procrastination. Journal of Marketing Education, 27, pp. 5–13.

Blatt, S.J (1995). The destructiveness of perfectionism: Implications for the treatmen of depression. American Psychologist, 50, 1003 – 1020.

Abbaspour p, Ahmadi s. Ahmadi M, seyediasl T. (2014). The Role of Attachment styles and perfectionism for predictiong of Mental Health. J Clin Res Paramedical Sci;3(3): 160-8.

Brannon I.and Feist.j. (2007). Intrudaction to health psychology. Tomason WADSworth Buss.D and Larsen.R. (2005). Intrudaction to personality psychology. McCrawHill companies. Reported by Pirkhaefi, A. Borjali, A. Delavar, A. Eskandari, H. (2010). The structural relationship between creativity, self-efficacy and coping with mental health. Journal of Educational Psychology Research. No17, 87-106.

BurnamAbigailMeeraKomarrajuRachelHamelDustin R.Nadler. (2014). Do adaptive perfectionism and self-determined motivation reduce academic procrastination? Learning and Individual Differences, Volume 36, Pages 165-172.

Dwivedi, K. N., & Harper, P. B. (Eds.). (2004). “Promoting the emotional well-being of children and adolescents and preventing their mental ill health”, A handbook, (pp. 15 -28). London: Jessica Kingsley Pub. Reported by Hoseinian, S. Ghasemzadeh, S. Niknam, M. (2011). Relationship between Emotional Intelligence and Spiritual Intelligence and Mental Health in Female Students. Applied Psychological Research Quarterly. 2(3), 71-82.

Ferrari, J. R. (1991). Compulsive procrastination: some self-reported characteristics. Psychological reports. 68. pp. 455-458.

Ferrari, J.R. (1998). Procrastination. Encyclopedia of mental health,15.

Hewitt,P.L.& Flett. G.L.(1991). Perfectionism in the self and social contexts: conceptualization, assessment and association with psychopatology. Journal of personality and social psychology, 60, 456- 470.

 Hart, W., & Albarracin, D. (2009). The effects of chronic achievement motivation and achievement primes on the activation of achievement and fun goals. Journal of
Personality and Social Psychology
, 97 (6), 1129-1141.

Hjemdal, O., Aune, T., Reinfjell, T., Stiles, T. C., & Friborg, O. (2007). “Resilience as a predictor of depressive symptoms: A corelational study with young adolescents”. Clinical Child Psychology and Psychiatry, 12 (1) , 91-10 4. Reported by Hoseinian, S. Ghasemzadeh, S. Niknam, M. (2011). Relationship between Emotional Intelligence and Spiritual Intelligence and Mental Health in Female Students. Applied Psychological Research Quarterly. 2(3), 71-82.

Hyun-joo Parka, Dae Yong Jeong. (2015). Psychological well-being, life satisfaction, and self-esteem among adaptive perfectionists, maladaptive perfectionists, and nonperfectionists. Personality and Individual Differences: 72 165–170.

Kagan, M., Cakir, O., Lihan,T.,& Kandemir, M.(2010).the explanation of the academic procrastination behavior of university students with perfectionism, obsessive-compulsive and five factor personality traits. procedia social and behavioral sciences, 2, 2121-2125.

Keyes,C. L. M. (2005). Mental illness and mental health? Investigating exioms of the complete state model of health. Journal of consulting and clinical psychology, 73(3): 539-548.

Dashtbanzadeh, S. (2011). The relationship between mental health and happiness with the success of students. Culture in Islamic University. 47, Vol. 15, No2.

Lee, H., & Kim, Y. (2014). Korean adolescents’ longitudinal change of intrinsic motivation in learning English and mathematics during secondary school years: focusing on gender difference and school characteristics. Learning and Individual Differences, 36, 131–9.

Limburg K, Watson HJ, Hagger MS, Egan SJ. (2016). The Relationship Between perfectionism and psychopathology. J Clin Psychol.

MartinaArazzini StewartLindaDe George-Walker. (2014). Self-handicapping, perfectionism, locus of control and self-efficacy: A path model. Personality and Individual Differences, Volume 66, Pages 160-164.

Midgley, C. Arunkumar. & Urdan, T. (1996). "If I don’t do well tomorrow, There’s a reason. Predictors of adolescent’s use of academic self-handicapping strategies. Understanding.  Journal of Educational Psychology, 88, 423– 434.

Milgram, A.N. gehrman.T. Keinan, G. (1992). Procrastination and emotional upset: Atypological model. Person. Indiuid. Diff. 13, 12, pp. 1307-1313.

Moghimi, S. M. (2014). Fundamentals of Organization and Management. Tehran: Rahdan Press. (In Persian).

Purrezaian, H., Golzari, M.,&Borjali, A.(2015).General health and personality characteristics: the criteria to determine compatibility and incompatibility of the perfectionism’s type. Applied Psychological Research Quarterly, 6(2), 15-37.

Oros LB, Iuorno O, Serppe M. Child (2017). perfectionism and its relationship with personality, excessive parental demands, depressive symptoms and experience of positive emotions. Spanish J Psychol;20.

Resnick, M. D. (2000). “Protective factors, resiliency, and healthy youth development”. Adolescent Medicine: State of the Art Reviews, 11(1), 157-164.

Hoseinian, S. Ghasemzadeh, S. Niknam, M. (2011). Relationship between Emotional Intelligence and Spiritual Intelligence and Mental Health in Female Students. Applied Psychological Research Quarterly. 2(3), 71-82.

Roshanfar A, Mokhtari s, Padash z.(2013). Effectiveness of psychotraputic Training Based on life quality on perfectionism in Isfahan Counseling Centers. J Healthy Sys Res;6(8) 86-95.

Rozental A, (2014). Understanding and Treating Procrastination: A Review of a Common Self-Regulatory Failure. Psychology, 5, 1488-1502.

Schraw, G. Wadkins, T. & Olafson, L. (2007). Doing the things we do: A grounded theory of academic procrastination. Journal of Educational Psychology, 99(1), 12-25.

Senécal, C. Koestner, R.& Vallerand R.J.(1995). Self-regulation and academic procrastination. Journal of Social Psychology,135, 607-619.

Seo, E.H. (2008). "Self-efficacy as a mediator in the relationship between self-oriented perfectionism and academic procrastination", Social Behavior and Personality, 56(6), 735-764.

Shabani, J. Aishah Hassan, S. Ahmad, A. Baba, M. (2010). “Age as Moderated Influence on the Link of Spiritual and Emotional Intelligence with Mental Health in High School Students”, Journal of American Science, 6(11).

Smederevac, S. Novovic, Z. Milin, P. Janiciic, B. Pajic, D. & Biro, M.(2003) Tendency to self-handicapping in the situation of expected failure. Psihologija, 36 (1-2), 39-58.

Skerlavaj, M., Hoon Song J., & Lee Y. (2010). Organizational learning culture, innovative culture and innovations in South Korean firms. Expert Systems with Applications, 37(9), 6390- 403.

Smith, J. L.  Hardy, T., & Arkin, R. (2009). When practice doesn’t make perfect: Effort expenditure as an active behavioral self-handicapping strategy. Journal of Research in Personality, 43, 95–98.

Steel, P. (2005). The Nature of Procrastination: A Meta-Analytic and Theoretical Review of Self-Regulatory Failure. University of Calgary. 133(1): 65-94.

Stoeber, j & Otto, k. (2006). "Positive Conceptions of Perfectionism: Approaches, Evidence, Challenges". Personality and Social Psychology Review. 70, 295-379.

Stumpf, H; Parker, D. wayne (2000). A hierarchical structural analysis of perfectionism and its relation to other personality characteries. Personality and individual differences, 28, 837 – 852.

Uysal, A. & Lu, Q. (2010). Self-handicapping and pain catastrophizing: Personality and Individual Differences, 49, 502–505.

Veiskarami H A, Adavi H, Azadbakht Z, Amairian L, Effectiveness of cognitive-behavioral intervention training in decreasing the Students test anxiety and Shyness, Applied Psychological Research Quarterly, 2017, 8(3),29-45. [In Persian].

World Health Organization (2004). “Promoting mental health: Concepts, emerging, practice Geneva: Department of Mental Health and Substance Abuse use.

Hoseinian, S. Ghasemzadeh, S. Niknam, M. (2011). Relationship between Emotional Intelligence and Spiritual Intelligence and Mental Health in Female Students. Applied Psychological Research Quarterly. 2(3), 71-82.

Wohl, g. A. M., Pychyl, A. T., Bennett, H. S(2010). Iforgive. now I can study:how self-forgiveness for procrastinating can reduce future procrastinatio.gornal of personality and individual differences, 48(7), 803-808.

World Health Organization Report (2001). Mental health: New understanding, new hope. Geneva, Switzerland: World Health Organization. of epidemiology of psychiatric disorders in Iran. Tehran: National Medical Sciences Research of Iran Press. (Persian).

Noorbala, A. (2011). Community mental health and ways to improve it. Iranian Journal of Psychiatry and Clinical Psychology, Vol. 17, No. 2, 151-156.