ترسیم نیمرُخ ویژگی های شخصیتی دانشجویان مصرف کننده دخانیات و مقایسه تحلیلی آن با گروه دانشجویان غیر سیگاری در دانشگاه های شهر تهران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری روان شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 استاد گروه روان شناسی و آموزش کودکان استثنائی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 استادیار گروه روانشناسی دانشگاه تربیت مدرس/ مدیر مرکز مشاوره دانشگاه تربیت مدرس

4 استاد گروه پرستاری علوم پزشکی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

چکیده

هدف از پژوهش حاضر، بررسی ویژگی‌های شخصیتی و گرایش دانشجویان به مصرف دخانیات بود. همچنین این مطالعه به‌منظور تدوین برنامه پیشگیری در دانشگاه‌ها انجام گرفت و با ترسیم نیمرُخ ویژگی‌های شخصیتی دانشجویان مصرف‌کننده دخانیات دانشگاه‌های شهر تهران و مقایسه تحلیلی آن با ویژگی‌های شخصیتی گروه غیرمصرف‌کننده به تبیین ابعاد مختلف آن پرداخته شد. پژوهش حاضر از یک‌سو توصیفی از نوع پیمایشی برای ترسیم نیمرخ ویژگی‌های شخصیتی دانشجویان پسر مصرف‌کننده دخانیات (32 نفر) و از سویی دیگر، با هدف مقایسه آن با نیمرخ دانشجویان گروه غیرمصرف‌کننده، جز پژوهش‌های پس‌رویدادی محسوب می‌شود. برای سنجش ویژگی‌های شخصیتی از آزمون 16 عاملی (16PF) کتل و برای تحلیل و مقایسه با گروه مصرف‌کننده، شیوه‌های آمار توصیفی و آزمون t تک‌گروهی استفاده شده است. یافته‌های پژوهش نشان داد که در 12 عامل از 16 عامل و ویژگی‌های شخصیتی بین دو گروه دانشجویان پسر مصرف‌کننده سیگار و قلیان و دانشجویان غیرمصرف‌کننده تفاوت معناداری مشاهده می‌شود. این یافته‌ها از یک‌سو می‌توانند به‌عنوان پیش‌بین‌های مهم در گرایش به دخانیات در نظر گرفته شوند و از سوی دیگر، در حوزه اجرایی می‌توان ضمن برنامه‌ریزی جامع در خصوص انجام برنامه‌های پیشگیرانه در این گروه، علاوه بر کاهش آسیب‌ها، در جهت بهزیستی بهتر و توانمندسازی بیشتر آنان همت گماشت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Designing and Comparative Analysis of Personality Traits profile of Smoking and Non-Smoking Students of Tehran Universities

نویسندگان [English]

  • Reza Gholamali zade 1
  • Gholam Ali Afrooz 2
  • Maryam Esmaieli Nasab 3
  • Fazlollah Ahmadi 4
1 PhD.Psychology,Humanities Faculty, University of Tarbiat Modares
2 Professor Faculty of Psychology and Educational Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran
3 Humanities Faculty, University of Tarbiat Modares
4 Professor of Nursing Department, Faculty of Medical Sciences, Tarbiat Modares University. Tehran.Iran
چکیده [English]

The present study aimed to investigate the personality traits
of student cigarette smoking Attending Universities in Tehran
and compare it with the personality traits of the non - smoking group.
This study was conducted on the one hand, a descriptive survey
type to describe the profile of personality traits of boy student’s smokers(32 Person)
and on the other hand, with the aim of comparing it with the profile of normal students
in the country, except for post- event research. To measure personality traits, the 16- factor
(16PF) Cattell test and for analyzing and comparing features. Was used with descriptive
statistics and t- test, is used. The findings of this study showed that there are significant
differences between 16 factors and personality traits in 12 factors among smokers and
non- smoking students. These findings can indicate the role of personality traits in
the tendency and prediction of these individuals for smoking. They can also be used
for devising comprehensive prevention plans in addition to reducing damage and moving
towards better living and increased empowerment.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Personality Profile
  • Personality Traits
  • university students
  • Cigarette

برزگر، م. (1375). هنجاریابی پرسشنامه 16 عاملی کتل در دانش‌آموزان شهر شیراز. پایاننامه دانشگاه علامه طباطبائی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی.

بهرامی‌احسان، هـ (1394). اعتیاد و فرایند پیشگیری. تهران، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی (سمت).

پسندیده، ع.، و کیومرثی، ر. (1392) درآمدی بر پیشگیری از اعتیاد با رویکرد اسلامی. قم: دارالحدیث.

حسنی، ج. (1391). خصوصیات شخصیتی افراد سیگاری و غیرسیگاری براساس الگوی پنج عاملی شخصیت. مجله روانشناسی. 5(3)، 250-232.

خاکپور، م. (1395). بررسی تحلیلی خصیصه‌های شخصیتی، خانوادگی و مهارت‌های ارتباطی معتادان به مواد مخدر و ارزیابی اثربخشی برنامه معنویت‌درمانی خانواده‌محور در وضعیت آنان. دانشگاه بینالمللی امام رضا (ع)، دانشکده ادبیات و علوم انسانی.

خاکپور، م.، افروز، غ. ع.، قنبری هاشم‌آباد، ب. ع.، رجایی، ع. ر.، غباری‌بناب، ب.، و مهرآفرید، م. (1395). ﭘﯿﺶ‌ﺑﯿﻨﯽ ﺷﺪت اﻋﺘﯿﺎد از روی وﯾﮋﮔﯽ‌ﻫﺎی ﺳﺮﺷﺘﯽ و ﻣﻨﺸﯽ اﻓﺮاد دارای اﻋﺘﯿﺎد ﺑﻪ ﻣﻮاد. ﻣﺠﻠﻪ داﻧﺸﮕﺎه ﻋﻠﻮم ﭘﺰﺷﮑﯽ ﺧﺮاﺳﺎن ﺷﻤﺎﻟﯽ. 8(2)، 269-257.

خانجانی، ز.، همایون، م.، و حسینی‌نسب، د. (1385). نقش عامل‌های عمقی شخصیت در استعداد و عملکرد کارآفرینی. فصلنامه روانشناسی دانشگاه تبریز. 4(1385)، 116-89.

رضوانفرد، م.، اختیاری، ح.، مکری، آ.، و کاویانی، ح. (۱۳۸۶). رابطه ویژگی‌های شخصیتی و تکانشگری با میزان وابستگی نیکوتین در افراد سیگاری. تازههای علومشناختی. ۹(۴)، 49-33.

سحابی، ج.، مفاخری باشماق، ج.، سلطانیان، ش.، شاپری، ر.، و آقابیگ پوری، هـ. (1395). فراتحلیل پژوهش‌های صورت گرفته در زمینه عوامل مؤثر بر گرایش به اعتیاد و سوءمصرف مواد مخدر در فاصله زمانی 1392-1370 در استان کردستان. دوفصلنامه پژوهشهای جامعهشناسی معاصر. 5(8) بهار و تابستان 1395، 122-99.

سرحدی، م. (1392). نقش سبک‌های دلبستگی و ویژگی‌های شخصیتی به‌عنوان تسهیل‌کننده مصرف سیگار. دانشگاه سیستان و بلوچستان، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی.

سلیمی، ص.، ﻋﻠﻴﭙﻮر، س.، و ﻋﺒﺎﺳﻲ، م. ( 1395). ﭘﮋوﻫﺸﻲ ﻛﻴﻔﻲ ﺑﺮ ﻋﻠﻞ ﮔﺮاﻳﺶ ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن اروﻣﻴﻪ ﺑﻪ ﺳﻴﮕﺎر. ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺩﺍﻧﺸﻜﺪﻩ ﭘﺮﺳﺘﺎﺭﻱ ﻭ ﻣﺎﻣﺎﻳﻲ ﺷﻬﻴﺪ ﺑﻬﺸﺘﻲ. 16(٥٤)، 57-42.

فتحی‌آشتیانی، ع.، و داستانی، م. (1393). آزمون‌های روانی شناختی (ارزشیابی شخصیت و سلامت روانی). تهران: بعثت.

فیست، ج.، فیست، گ.، و رابرتس، ت. (1387)، روان‌‌شناسی شخصیت، ترجمه یحیی سیدمحمدی. تهران: رشد.

قازاریان، م.، و محمدی، هـ (1393). مغز و مواد مخدر (اطلاعات علمی درباره اعتیاد). تهران: دانشگاه تهران.

نوری فشالنجی، ف.، پورشهباز، ع.، دولتشاهی، ب.، فرهودیان، ع.، و چمی‌کارپور، م. (1391). پیش‌بینی وابستگی به سیگار در مردان از طریق ابعاد شخصیت در الگوی هفت‌عاملی کلونینجر. دانش و پژوهش در روانشناسی کاربردی. 13(9)، 94-102.

Adams, J. B., Heath, A. J., Young, S. E., Hewitt, J. K., Corely, R. P., & Stallings, M. C. (2013). Relationships between personality and preferred substance and motivations for use among adolescent substance abusers. American Journal of Drug and Alcohol Abuse. 29(3), 691-712.

Alexander, W., Alexander, L. L., Bader, H., & LaRosa, J. H. (2014). New dimensions in women's healthbook alone:USA: Jones & Bartlett Pub.

American psychiatric association (2013). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (Fifth Edition). Washington, DC.

Benuck, I., Burchard, L. L., & Houdton, T. P. (2013). Adolescent tobacco use prevention and cessation: strategies for primary care providers; consensus from an expert panel.

Bollyky, T. (2013). Beyond ratification: the future for US engagement on international tobacco control. Center for Strategic and International Studies, Global Health Policy Center Report.

Burt, R. D., Dinh, K. T., Peterson, A. V. Jr., & Sarason, I. G. (2000). Predicting adolescent smoking: A prospective study of personality variables. Preventive Medicine. 30(2), 115-125.

Case, K. R., Creamer, M. R., Cooper, M. R., Loukas, A., & Perry, C. L. (2018). Hookah use as a predictor of other tobacco product use: A longitudinal analysis of Texas college students. Addictive Behaviors. 87, 131-137

Casey, B. J., & & Jones, R. M. (2010). Neurobiology of the adolescent brain and behavior: implications for substance use disorders. Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry. 49: 1189-201; quiz 1285. PMID 21093769 (http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21093769).

Cattell, R. B. (1973). Personality and mood by questionnaire. San Francisco: Jossey-Bass.

Cattell, R. B., & Child, D. (1975). Motivation and dynamic structure. London: Holt, Rinehart & Winston.

Delnevo, C. D., Bover-Manderski, M. T., & Hrywna, M. )2011(. Cigar, marijuana, andblunt use among US adolescents: are we accurately estimating the prevalenceof cigar smoking among youth? Prev. Med. 52(6), 475-476.

Doran, N., Cook, J., McChargue, D., & Spring, B. (2009). Impulsivity and cigarette craving: Differences across subtypes. Psychopharmacology. 207(3), 365-373 (Berlin).

Hicks, B. M., Johnson, W., Durbin, C. E., Blonigen, D. M., Iacono, W. G., & McGue, M. (2013). Gene–environment correlation in the development of adolescent substance abuse: Selection effects of child personality and mediation via contextual risk factors. Development and Psychopathology. 25(1), 119–132.

Hour, A., & Hammoud, M. (2005). Addictive Behaviors Among university students: Contributing factors, student’s perception and addiction rates. Journal of social Sciences. 1(2), 105-113

Hunt, R. (2001). Community-based nursing. Philadelphia Lippincott co.

Kale, D., Stautz, K., & Cooper, A. (2018). Impulsivity related personality traits and cigarette smoking in adults: A meta-analysis using the UPPS-P model of impulsivity and reward sensitivity. Drug and Alcohol Dependence. 185, 149-167.

Kendler, K. S., Sundquist, K., Ohlsson, H., Palmér, K., Maes, H., Winkleby, M. A., & et al. (2012). Genetic and familial environmental influences on the risk for drug abuse: A national Swedish adoption study. Archives of General Psychiatry. 69(7), 690-697.

Lackner, N., Unterrainer, H., & Neubauer, A. C. (2013). Differences in big five personality traits between alcohol and polydrug abusers: Implications for treatment in the therapeutic community. International Journal of Mental Health and Addiction. 11(6), 682–692.

Malmberg, M., Kleinjan, M., Vermulst, A. A., Overbeek, G., Monshouwer, K., Lammers, J., & et al. (2012). Do substance use risk personality dimensions predict the onset of substance use in early adolescence? A variable- and person centered approach. Journal of Youth and Adolescence. 41(11), 1512-1525.

Mitchell, S. H. (2004). Measuring impulsivity and modeling its association with cigarette smoking. Behavioral and Cognitive Neuroscience Reviews. 3(4), 261-275.

Perkins, K. A., Lerman, C., Coddington, S. B., Jetton, C., Karelitz, J. L., Scott, J. A., & et al. (2008). Initial nicotine sensitivity in humans as a function of impulsivity. Psychopharmacology. 200(4), 529-544.

Pinto, E., Cruz, M., Ramos, P., Santos, A., & Almeida, A. (2017). Metals transfer from tobacco to cigarette smoke: Evidences in smokers’ lung tissue.Journal of Hazardous Materials. 325, 31-35

Virelli, L. J. (2000). Permissible burden or constitutional violation--a first amendment analysis ofcongress' proposed removal of tax deductibility from tobacco advertisements. J Const L. 2(2), 5-29.

World Health Organization (2013). World No Tobacco Day.Available from: http://www.who. int/tobacco/2013/ announcement/en.