طراحی، تدوین و استانداردسازی مقیاس ملی رفتارهای انطباقی در کودکان کم توان ذهنی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، گروه روانشناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

2 دانشیار، گروه روانشناسی، واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلامشهر، ایران.

3 استادیار، گروه روانشناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.

چکیده

هدف از پژوهش حاضر، شناسایی ویژگی‌های روان‌سنجی مقیاس ملی رفتارهای انطباقی در کودکان کم‌توان ذهنی بود. این مطالعه در حیطه طرح‌های روان‌سنجی قرار می‌گیرد. جامعه آماری متخصصان سنجش رفتار انطباقی، مربیان و والدین کودکان کم‌توان ذهنی مراکز خصوصی و دولتی، سازمان بهزیستی و سازمان استثنائی استان تهران در سال 1397 بود که در حیطه جوامع نامحدود جای داشتند؛ به گونه‌ای که تقریباً شامل 5000 نفر بودند و جنس مذکر آن 5/1 برابر جنس مؤنث را تشکیل داد. با تأکید بر نمونه در دسترس 1200 نفر انتخاب شدند. در نهایت، یافته‌های پژوهش نشان داد که مقیاس ملی رفتارهای انطباقی با استفاده از دو روش آلفا کرانباخ و دو نیمه‌کردن آزمون با اصلاح اسپیرمن- براون به ترتیب دارای ضرایب اعتبار 89/0 و 86/0 بوده که این امر نشان‌دهنده تجانس درونی مطلوب بود و همچنین، ضریب ثبات در پژوهش حاضر 79/0 به‌دست آمد که ویژگی تکرارپذیری ابزار مذکور را تأیید کرد. مقیاس ملی رفتارهای انطباقی در هفت حیطه استفاده اجتماعی، عملکرد قبل از مدرسه، بهداشت و ایمنی، خودمراقبتی، اجتماعی و حرکتی دارای روایی تشخیصی بود و با توجه به تحلیل عامل اکتشافی 10 حیطه مقیاس ملی رفتارهای انطباقی به‌عنوان یک سازه مشخص شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Designing, Developing and Standardizing of National Scale Adaptive Behavior in Children with Intellectual Disability

نویسندگان [English]

  • hosein malekshahi 1
  • kambiz kamkari 2
  • Behnam Makvandi 3
1 Ph.D. Student of Psychology and Exceptional Children Education, Islamic Azad University, Ahvaz Branch, Department of Psychology and Exceptional Children Education, Ahwaz, Iran
2 Associate Professor, Islamic Azad University, Islamshahr Branch, Islamshahr, iran
3 islamic azad university, ahvaz beranch,, Ahvaz, Iran
چکیده [English]

The purpose of the present research was to identify the psychometric properties of the “NSAB” in Intellectual Disability Children. The present study is in the field of psychometric planning. The research sample consisted of adaptive behavior assessment specialists, mentors and parents of children with intellectual disability in private and public centers, the Welfare Organization and the Exceptional Organization of Tehran Province in 2018, is located in an infinite number of societies with approximately 5,000 members whose male participants were 1.5 times more than the females. With an emphasis on the available sample, 1200 people were selected. The findings of the research showed that “NSAB” using the two methods Cronbach's alpha and Spearman-Brown modification tests had a validity coefficient of 0.89 and 0.86, respectively, indicating internal consistency. The stability coefficient in the present research was 0.79, which confirmed the reliability of the instrument. The “NSAB” had diagnostic validity in seven domains of social use, pre-school performance, health and safety, self-care, social and motor behavior, and was identified as a construct according to the exploratory factor analysis of the 10 National Scale of Adaptive Behaviors.

کلیدواژه‌ها [English]

  • design
  • Development
  • Standardization
  • National Scale of Adaptive Behaviors (NSAB)
  • Children with intellectual disabilities

اسماعیل­پور، خ.، باباپور خیرالدین، ج.، و شکری، س. (1397). نقش مشکلات رفتاری و کارکردهای انطباقی کودکان با تأخیرهای تحولی و آشفتگی روان‌شناختی مادران. فصلنامه کودکان استثنائی. 18(2)، 76-65.

انجمن روان‌پزشکی آمریکا (2013). ترجمه هامایاک آوادیس­یانس، حسن هاشمی میناب و داوود عرب قهستانی (1394). راهنمای تشخیصی و آماری اختلال­های ذهنی. ویراست پنجم. تهران: رشد.

آقایی‌نژاد، ج. ب.، فرامرزی، س.، و کریمی، م. (1393). تأثیر یک دوره فعالیت منظم ورزشی بر بهبود رفتار سازشی دانش‌آموزان کم­توان ذهنی آموزش­پذیر. فصلنامه رشد و یادگیری حرکتی- ورزشی. 6(4)، 49-37.

بیطرفان، س. عفت‌پناه، م.، رادفر، م.، و رادفر، ش. (1393). بررسی مقایسه­ای رفتار انطباقی در کودکان ناشنوا و کودکان با شنوایی طبیعی 12 تا 36 ماه. مجله علمی پژوهشی پژوهان. 12(3). 51-45.

توکلی، م. ع.، بقولی، ح.، قامت‌بلند، ح. ر.، بوالهری، ج.، و بیرشک، ب. (1379). هنجاریابی فرم زمینه­یابی مقیاس رفتار انطباقی واینلند در ایران. فصلنامه اندیشه و رفتار. 5(4). 37-27.

حسینی کوکمری، پ.، نعامی، ع. ا.، و الهیاری، ت. (1394). بررسی ابعاد و اعتبارسنجی پرسشنامه عملکرد انطباقی کارکنان با روش تحلیل عامل اکتشافی و تأییدی: مطالعه­ای در بین پرستاران. فصلنامه انجمن ارگونومی و مهندسی عوامل انسانی ایران. 3(1). 49-41.

زامیاد، ع.، یاسمی، م. ت.، و واعظی، س. ا. (1375). هنجاریابی مقدماتی مقیاس رفتار انطباقی واینلند در جمعیت شهر و روستایی شهر کرمان. فصلنامه اندیشه و رفتار. 2(2). 55-44.

شاه‌میوه اصفهانی، آ.، بهرامی‌پور، م.، حیدری، ط.، و فرامرزی، س. (1393). تأثیر آموزش بازی‌گروهی بر رفتار سازشی دختران و پسران کم‌توان ذهنی آموزش‌پذیر. فصلنامه دانش و پژوهش در روانشناسی کاربردی. 15(3). 71-64.

شکری، س.، خانجانی، ز.، و هاشمی، ت. (1395). پیش‌بینی تنش والدینی و آشفتگی روان‌شناختی مادران براساس مشکلات رفتاری و کارکردهای انطباقی کودکان دبستانی با تأخیرهای تحولی. فصلنامه سلامت روانی کودک. 3(1). 108-95.

کامکاری، ک.، شُکرزاده، ش.، عزیزی، م.، و فدایی، ع. (1390)، روایی تشخیصی نسخه نوین هوش‌آزمای تهران- استانفورد- بینه در راستای ناتوانی یادگیری، چکیده مقالات همایش روانشناختی کودک و نوجوان، دانشگاه آزاد اسلامی کرمانشاه.

کامکاری، ک.، شُکرزاده، ش.، و کیومرثی، ف. (1386). اندازه­گیری و سنجش. اسلامشهر: دانشگاه آزاد اسلامی واحد اسلامشهر.

کیامرثی، آ.، نریمانی، م.، صبحی قراملکی، ن.، و میکاییلی، ن. (1397). اثربخشی درمان­های شناختی- رفتاری و مثبت­نگر بر عملکرد اجتماعی- انطباقی و فرسودگی تحصیلی دانش­آموزان کمال­گرا. فصلنامه روانشناسی مدرسه. 7(2)، 240-260.

لاریجانی، ز. ا.، و رزاقی، ن. (1387). بررسی کاربرد هنرهای نمایشی در رشد اجتماعی دانش­آموزان کم­توان ذهنی آموزش‌پذیر. فصلنامه پژوهش در حیطه کودکان استثنائی. 6(1). 49-37.

مهداد، ع.، و مهدیزادگان، ا. (1394). هدایت سازمانی و سرمایه روان­شناختی به‌عنوان پیش‌بین‌های عملکرد انطباقی. مجله مطالعات روانشناسی صنعتی و سازمانی دانشگاه شهید چمران اهواز. دوره دوم. 2(1). 94-83.

میلانی­فر، ب. (1394). روانشناسی کودکان و نوجوانان استثنائی. تهران: قومس.

هالاهان، د. پ.، و کافمن، ج. ا. (1996). ترجمه مجتبی جوادیان (1386). کودکان استثنائی، مقدمه­ای بر آموزش­های ویژه. مشهد: آستان قدس رضوی.

American Association of Mental Retardation. (2002). Mental Retardation: definition, classification and systems of support. Washington DC: Author. PP: 32-36.

American Association on Intellectual and Developmental Disabilities (2013), SIS and funding models.

Arias, B., Verdugo, M. A., Navas, P., Gόmez, L. E. (2013). Factor structure of the construct of adaptive behavior with and without intellectual disability. International Journal of Clinical and Health Psychology. 13(2), 155-166.

Arnold. S. E., (1995). The effect of cognitive-procces approach on training students with moderate intellectual disabilities to request assistant on community-based vocational in struction sites, Mental Retardation Social Skills Training, Georgia State University. pp: 19-27.

Balboni, G., Incognito, O., Belacchi, C., Bonichini, S., & Cubelli, R. (2017). Vineland-II Adaptive Behavior Profile of Children with Attention-deficit/ hyperactivity disorder or specific learning disorders. Research in Developmental Disabilities. 61(2), 55-65.

Ballot, D. E., Ramdin, T., Rakotsoane, D., Agaba, F., Davies, V. A., Chirwa, T., & Cooper, P. A. (2017). Use of the bayley scales of infant and toddler development, to assess developmental outcome in infants and young children in an urban setting in South Africa.  International Scholarly Research Notices. Volume 2017, Article ID 1631760, 5 pages.

Gunder, E. E., Akmese, P. P., & Mutlu, A. (2012). Assessment of social development and abilities in children with mental disabilities. Procedia- Social and Behavioral Sciences. 46(12), 1537-1540.

Keith, T. Z., Fehrmann, P. G, Harrison, P. L., & Pottebaum, S. M, (1987). The relation between adaptive behavior and intelligence: testing alternative explanations. Journal of School Psychology. 25(1), 31-43.

Kim, H., Carlson; A. G., Curby, T. W., & Winsler, A. (2016). Relations among motor, social and cognitive skills in per-kindergarten children with developmental disabilities. Research in Developmental Disabilities. 2016 (53-54). 43-60.

Kirk, S., Gallagher, J. J., Coleman, M. R., & Anastasiow, N. (2009). Educating exceptional children (20th), Boston New York: Houghton Miffl in Harcourt Publishing Company. P: 146.

Obremski, E. Sh. (2013). Examining the Theoretical Relationships Between Support Needs and Adaptive Behavior: A Construct Analysis of Children with Intellectual Disability, University of Kansas.

Pratt, H. D., & Greydanus. D. E. (2007). Ntellectual disability (Mental Retardation) in children and Adolescents, Primary Care. Clinics in Office Practice. (34)2, 375-386.

Torras-Mañá, M., Guillamón-Valenzuela, M., Ramírez-Mallafré, A., Brun-Gasca, C., & Fornieles-Deu, A. (2014). Usefulness of the Bayley scales of infant and toddler development, in the early diagnosis of language disorder. Psicothema. 26(3), 349-356.

Wehmeyer, M. L., Buntinx, W. H. E., Lachapelle, Y., Luckasson, R. A., Schalock, R. L., Verdugo, M. A.,  …Yeager, M. H. (2008). The intellectual disability construct and its relation to human functioning. Intellectual and Developmental Disabilities. 46(4), 311-318.

Zakaria, S., Seok, C. B., Sombuling, A., Ahmad, M. S., & Iqbal, S. (2012). Reliability and validity for Malay version of Bayley scales of infant and toddler development–third edition (Bayley-III): Preliminary study.