فصل‌نامه پژوهش‌های کاربردی روانشناختی

اثربخشی بستۀ آموزشی تجربۀ بهینه مبتنی بر نظریۀ چیکسنت میهای بر رفتارهای نوآورانه و تدریس اثربخش معلمان دورۀ ابتدایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه روان‌شناسی تربیتی، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.

2 دانشیار، گروه روان‌شناسی، مرکز تحقیقات سلامت جامعه، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.

3 گروه علوم تربیتی، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.

چکیده

پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی بستۀ آموزشی تجربۀ بهینه مبتنی بر نظریۀ چیکسنت میهای بر رفتارهای نوآورانه و تدریس اثربخش معلمان دورۀ ابتدایی انجام گرفت. روش پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه گواه و پیگیری دوماهه بود. جامعۀ آماری پژوهش معلمان دورۀ ابتدایی شهر اصفهان در سال تحصیلی 1401-1400 بودند. به این منظور 30 معلم دورۀ ابتدایی به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به‌صورت تصادفی در 2 گروه آزمایش و گواه گمارده شدند (15 نفر در گروه آزمایش و 15 نفر در گروه گواه). گروه آزمایش بستۀ آموزشی تجربۀ بهینه مبتنی بر نظریۀ چیکسنت میهای را طی 7 جلسۀ 90 دقیقه‌ای دریافت کردند. معلمان به پرسشنامه‌های پژوهش شامل رفتارهای نوآورانۀ معلمان (IBQ) و تدریس اثربخش (ETQ) پاسخ دادند. داده‌های پژوهش با نرم‌افزار SPSS-23 به شیوۀ تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و آزمون تعقیبی بنفرونی تحلیل شد. نتایج نشان داد بستۀ آموزشی تجربۀ بهینه بر رفتارهای نوآورانه (0001>P؛ 66/0=Eta؛ 25/54=F) و تدریس اثربخش (0001>P؛ 62/0=Eta؛ 72/45=F) معلمان دورۀ ابتدایی تأثیر معنادار دارد. این نتایج در دورۀ پیگیری دوماهه نیز ثبات خود را حفظ کرد. براساس یافته‌ها، بستۀ آموزشی تجربۀ بهینه با بازسازی آگاهی و فعالیت‌ها، درک ذهنی چالش‌ها، کنترل انرژی روانی و هدف‌گذاری فعالیت‌ها می‌تواند به‌عنوان روشی کارآمد برای بهبود رفتارهای نوآورانه و تدریس اثربخش معلمان دورۀ ابتدایی استفاده شود.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Effectiveness of the Optimal Experience Educational Package Based on Csikszentmihalyi's Theory on Innovative Behaviors and the Effective Teaching of Primary School Teachers

نویسندگان [English]

  • Zahra Ghaderi 1
  • Ilnaz Sajjadian 2
  • Mohammad Ali Nadi 3

1 Department of Educational Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Isfahan Branch (Khorasgan), Islamic Azad University, Isfahan, Iran.

2 Associate Professor, Department of Psychology, Community Health Research Center, Isfahan Branch (Khorasgan), Islamic Azad University, Isfahan, Iran.

3 Department of Educational Sciences, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Isfahan Branch (Khorasgan), Islamic Azad University, Isfahan, Iran.

چکیده [English]

The objective of the current investigation was to evaluate the efficacy of the optimal experience educational package in accordance with csikszentmihalyi's theory on innovative behaviors and effective instruction of primary school teachers. The research method was quasi-experimental, involving a pretest, posttest, control group, and a two-month follow-up. The statistical population of the research included elementary school teachers in Isfahan city in the academic year of 2020-2021. In this research, 30 primary school teachers were randomly assigned to the experimental and control groups, with 15 teachers in the experimental group and 15 teachers in the control group, selected through the purposive sampling method. The teachers in the experimental group received the optimal experience educational package based on csikszentmihalyi’s theory during seven weeks in seven sessions of 90 minutes. The applied questionnaires in this study included innovative behaviors questionnaire and effective teaching questionnaire. The data from the study were analyzed through variance with repeated measures and Bonferroni post hoc test via SPSS-23 statistical software. The results indicated that the optimal experience educational package, which is founded on csikszentmihalyi's theory, has a suitable level of content validity in the eyes of the experts. Moreover, this package has influenced the innovative behaviors and effective teaching of primary school instructors. During the two-month follow-up period, these results remained consistent. According to the results, the optimal experience educational package can be implemented as an effective approach to enhance the innovative behaviors and effective teaching of primary school teachers by leveraging the reconstruction of awareness and activities, mental comprehension of challenges, control of mental energy, and activity targeting.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Csikszentmihalyi’s Theory
  • Effective Teaching
  • Innovative Behaviors
  • Optimal Experience Educational Package
  • Teachers
احمدی، ح.، نوری، ا.، و گنجه، ا. (1396). ارائۀ مدل تأثیر فرهنگ کار بر رفتار نوآورانه و عملکرد سازمانی معلمان ابتدایی شهر اردبیل با استفاده از مدل‌یابی معادلات ساختاری. فصلنامه تحقیقات مدیریت آموزشی، 9(33)، 146-131. https://sanad.iau.ir/Journal/jearq/Article/1112482
چیکسنت میهای، م. (1401). غرقگی فرآیند درگیری انسان با زندگی برای به دست آوردن شادکامی. ترجمه زهره قربانی. تهران: انتشارات رشد.
سلیمی، س.، و قنبری، م. (1401). نقش تناسب فرد با شغل بر رفتارهای کاری نوآورانه با میانجی‌گری استقلال شغلی و اشتیاق شغلی معلمان. مشاوره شغلی و سازمانی، 14(1)، 140-119. https://doi.org/10.48308/jcoc.2022.102635
صفایی فخری، ل.، و مسن‌آبادی، ص. (1399). رابطۀ بلوغ حرفه‌ای و رفتارهای نوآورانه در تدریس معلمان پایۀ دوم ابتدائی ناحیه 2 شهر ری. توسعه حرفه‌ای معلم، 5(3)، 91-79. https://tpdevelopment.cfu.ac.ir/article_1520.html
قربانی، م.، ناصری، ن، و شاه‌نظری، ع. (1400). طراحی مدل کیفی سرمایۀ فکری با رویکرد یادگیری سازمانی در آموزش و پرورش. رهیافتی نو در مدیریت آموزشی، 12(2)، 39-23. https://doi.org/10.30495/jedu.2021.24554.4918
محمودی، ح.، عرفانی، ن.، جمهری، ف.، و نیوشا، ب. (1398). تدوین و اعتباریابی پرسشنامۀ تدریس اثربخش آموزگاران. دوفصلنامه مطالعات آموزشی و آموزشگاهی، 8(1)، 78-49.https://dorl.net/dor/20.1001.1.2423494.1398.8.1.3.4
مهرآمیز، س.، اکبری بورنگ، م.، و رستمی نژاد، م. ع. (1396). تبیین رفتارهای نوآورانه معلمان براساس باورهای غیرمنطقی و تفکر سیستمی آنان. ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی، 7(3)، 216-195. https://sanad.iau.ir/Journal/ichs/Article/929506 
هاشمی پورپتکوئی، ا.، خورشیدی، ع.، محمدخانی، ک.، محمدداودی، ا. ح.، و ناظم، ف. (1399). ارائۀ الگوی اثربخشی آموزش‌های ضمن خدمت مدیران دورۀ ابتدایی آموزش و پرورش استان هرمزگان. مجله علوم روانشناختی، 19(90)، 754-745. http://psychologicalscience.ir/article-1-629-fa.html
References
Ahmadi, H., Nouri, A., & Ganje, A. (2016). A Model on the Effect of work culture on innovative behavior and organizational performance Ardabil primary teachers using structural equation modeling. Educational Administration Research, 7(2), 131-146. https://sanad.iau.ir/en/Journal/jearq/Article/1112482 (In Persian)
Bullen, K., Davison, K., & Hardisty, J. (2019). Community pharmacy as an effective teaching and learning environment: Student perspectives from a UK MPharm programme. Currents in Pharmacy Teaching and Learning, 11(9), 902-908. https://doi.org/10.1016/j.cptl.2019.05.007
Coleman, H., Boit, R., Butterworth, L., La Paro, K., … & Aal-Anubia, A. J. (2023). Effective teaching strategies: Pre-service teachers’ experiences in team taught courses in an interdisciplinary Early Childhood teacher education program. Teaching and Teacher Education, 121, 103937. https://doi.org/10.1016/j.tate.2022.103937
Csikszentmihalyi, M. (2022). Drowning process of human conflict with life to get happiness. Translation of Zahra Qurbani. Tehran: Rushd Publications. (In Persian)
Finefter-Rosenbluh, I., Ryan, T., & Barnes, M. (2021). The impact of student perception surveys on teachers’ practice: Teacher resistance and struggle in student voice-based assessment initiatives of effective teaching. Teaching and Teacher Education, 106, 103436. https://doi.org/10.1016/j.tate.2021.103436
Ghorbani, M., Naseri, N., & Shahnazari, A. (2021). Designing a qualitative model of intellectual capital based on the organizational learning approach in education. Journal of New Approaches in Educational Administrations, 12(2), 23-39. https://doi.org/10.30495/jedu.2021.24554.4918  (In Persian)
Hashemi Pour Patkooei, E., Khorshidi, A., Mohammadkhani, K., Mohamad Davoud, A. H., & Nazem, F. (2020). Providing a model of in-service training effectiveness of hormozgan province elementary education managers. Journal of Psychological Science, 19(90), 745-754. http://psychologicalscience.ir/article-1-629-en.html (In Persian)
Hsiao, J., Cheng, C., & Lin, S. S. J. (2023). When the school door closes, do teachers open a window? Using diary method to investigate teachers’ online teaching practices and momentary experiences in crisis. Computers & Education, 194, 104678. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2022.104678
Janssen, O. (2000). Job demands, perceptions of effort‐reward fairness and innovative work behavior. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 73(3), 287-302. https://doi.org/10.1348/096317900167038
Kukita, A., Nakamura, J., Csikszentmihalyi, M. (2022). How experiencing autonomy contributes to a good life. The Journal of Positive Psychology, 17(1), 34-45. https://doi.org/10.1080/17439760.2020.1818816
Lambert, J., Csikszentmihalyi, M. (2020). Facilitating or foiling flow: The role of momentary perceptions of feedback. The Journal of Positive Psychology, 15(2), 208-219. https://doi.org/10.1080/17439760.2019.1578893
Lin, Q. (2023). Transformational leadership and innovative work behavior: The role of identification, voice and innovation climate. International Journal of Hospitality Management, 113, 103521. https://doi.org/10.1016/j.ijhm.2023.103521
Liu, T., Csikszentmihalyi, M. (2020). Flow among introverts and extraverts in solitary and social activities. Personality and Individual Differences, 167, 110197. https://doi.org/10.1016/j.paid.2020.110197
Mahmodi, H., Erfani, N., Jomehri, F., & Niosha, B. (2019). Compilation and examining the validation of a questionnaire regarding teachers' effective teaching method. Bi-Quarterly Journal of Educational and Scholastic Studies, 8(1), 49-76. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.2423494.1398.8.1.3.4 (In Persian)
Mehramiz, S., Akbari Borang, M., & Rostaminejad, M. A. (2018). Understanding teacher’s innovative behavior based on their irrational beliefs and systems thinking. Quarterly Innovation and Creativity in Human Sciences, 7(3), 195-216. https://sanad.iau.ir/en/Journal/ichs/Article/929506 (In Persian)
Pasricha, P., Nivedhitha, K. S., & Raghuvanshi, J. (2023). The perceived CSR-innovative behavior conundrum: Towards unlocking the socio-emotional black box. Journal of Business Research, 161, 113809. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2023.113809
Safaei Fakhri, L., & Masanabadi, S. (2020). The relationship between professional maturity and innovative behaviors of teachers teaching at second period of primary schools in Shahr-e-Rey. Journal of Teacher Professional Development, 5(3), 79-91. https://tpdevelopment.cfu.ac.ir/article_1520.html?lang=en (In Persian)
Salimi, S., & Ghanbari, M., (2022). The role of person-job fit on innovative work behaviors mediated by job independence and work engagement of teachers. Career and Organizational Counseling, 14(1), 119-140. https://doi.org/10.48308/jcoc.2022.102635 (In Persian)
Stirling, J. A. (2001). Thematic networks: An analytic tool for qualitative research. Qualitative Research, 1(3),385-405. https://doi.org/10.1177/146879410100100307
Tse, D. C. K., Nakamura, T. J., & Csikszentmihalyi, M. (2020). Beyond challenge-seeking and skill-building: Toward the Lifespan developmental perspective on flow theory. The Journal of Positive Psychology, 15(2), 171-182. https://doi.org/10.1080/17439760.2019.1579362
Tse, D. C. K., Nakamura, T. J., & Csikszentmihalyi, M. (2021). Living well by "flowing' well: the indirect effect of autotelic personality on well-being through flow experience. The Journal of Positive Psychology, 16(3), 310-321. https://doi.org/10.1080/17439760.2020.1716055
Yaseen, R.A. (2021). Evaluation of fungal pollution in the laboratories of the department biology in the college of Education, University of Samarra. Iraq. Materials Today: Proceedings, 42(5), 2247-2250. https://doi.org/10.1016/j.matpr.2020.12.311
فصل‌نامه پژوهش‌های کاربردی روانشناختی
دوره 17، شماره 2
تیر 1405
صفحه 67-79
  • تاریخ دریافت: 23 شهریور 1402
  • تاریخ بازنگری: 11 آذر 1402
  • تاریخ پذیرش: 18 آذر 1403
  • تاریخ اولین انتشار: 18 آذر 1403
  • تاریخ انتشار: 10 تیر 1405