خداناباوری و جامعه‌گرایی: شواهدی از یک مطالعه آزمایشگاهی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روانشناسی، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 استاد، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی ، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 استاد، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

4 استادیار، گروه اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

5 استادیار، گروه اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران

10.22059/japr.2021.292568.643380

چکیده

این پژوهش به منظور بررسی اثر دین بر بخشش افراد خداناباور انجام شده است. روش پژوهش بر حسب هدف بنیادین و بر حسب روش گردآوری اطلاعات از نوع آزمایشی پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانشجوی ان دانشگاه صنعتی شریف در نیمه دوم سال ۹۸-۱۳۹۷ بودند (314 نفر) که از میان آنهایی که خود را خداناباور معرفی کرده بودند تعداد ۵۳ نفر (زن=۲۵، مرد=۲۸) به صورت تصادفی انتخاب و به‌صورت انفرادی به آزمایشگاه دعوت شدند و به‌صورت تصادفی در دو گروه کنترل (۲۶ نفر) و آزمایش (۲۷ نفر) قرار گرفتند. آزمودنی‌ها پس از پاسخ به چندین سوال جمعیت‌شناختی (سن و جنسیت و درآمد) و چند سوال از پرسشنامه ۵ عاملی نئو (NEO)، با یک ابزار پیش‌زمینه‌سازی مذهبی محقق‌ساخته پیش‌زمینه‌سازی شدند. سپس به آزمودنی‌ها فرصت کمک به مؤسسه خیریه محک داده شد و مبلغ پرداخت‌شده توسط هر آزمودنی ثبت شد. در انتها آزمودنی‌ها مجدد گرایش دینی خود را گزارش کردند و به سوالاتی به منظور بررسی آگاهی آنها از اهداف آزمایش پاسخ دادند. در نهایت، میانگین کمک مالی افراد در دو گروه با یکدیگر مقایسه شد. تحلیل داده‌ها در نرم‌افزار SPSS-20 و با استفاده از آزمون ناپارامتریک من‌ویتنی به دلیل نرمال نبودن توزیع داده‌ها انجام شد. یافته‌ها نشان دادند که برجسته‌سازی دین بر رفتار بخشش دانشجویان خداناباور، تأثیری نداشت. عدم وجود تفاوت در میزان بخشش افراد میان گروه آزمایش و گروه کنترل را می‌توان ناشی از عدم تأثیرپذیری خداناباوران از دین و لزوم فعال‌سازی هیجانی دانست. بحث ما در مورد طراحی آزمایش، می‌تواند راهگشای مطالعات آتی باشد.  

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Atheism and Prosocial Behavior: Evidence From a Laboratory Experiment

نویسندگان [English]

  • Zahra Mousavi 1
  • Abbas Bakhshipour Roudsari 2
  • Majid Mahmood Alilou 3
  • Mehdi Feizi 4
  • Seyed Farshad Fatemi 5
1 Department of Psychology, Educational Science and Psychology Faculty, University of Tabriz,, Tabriz, Iran
2 Department of Psychology, Educational Science and Psychology Faculty, University of Tabriz,, Tabriz, Iran
3 Department of Psychology, Educational Science and Psychology Faculty, University of Tabriz,, Tabriz, Iran
4 Department of Economics, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
5 Department of Economics, Sharif University of Technology, Tehran, Iran
چکیده [English]

The purpose of this study was to investigate the effect of religion on charitable giving of atheists. The research was fundamental, and we used experimental method utilizing post-test and control group. The population of the present study was 314 students at Sharif University of Technology who were recruited in the second half of 2018 and randomly and individually assigned to either the experimental (n=27) or control (n=26) groups. Then subjects answered some biographical questions (age, gender and income) and some questions of the Five Neo Factors, and were primed with a Research-Made Religious Priming Tool. Then we gave them an opportunity to donate money to Mahak charity and we recorded the amount of money they donated. At the end, they re-reported their religious orientation and answered questions to check their knowledge of the objectives of the experiment. Finally, we compared the median of the donations in two groups. Data analysing was performed in SPSS-20 software using non-parametric Mann-Whitney tes­­­t due to the abnormal data distribution. The results showed that highlighting religion had no effect on donation of the atheists. The difference between the treatment and control groups can be attributed to the content presented during the religious priming and the necessity of emotional activation. Our discussion of the experimental design can open future studies and lead to a better understanding of mechanisms that influence prosocial behavior.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Religious Priming
  • Religious Behavior
  • prosocial behavior
  • giving
  • atheist